Zachwycające polichromie u dominikanów w Jarosławiu [ZDJĘCIA]

Po rozmontowaniu przez konserwatorów rusztowań ustawionych przy pierwszych przęsłach w prezbiterium Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Jarosławiu wielu osobom „odebrało” mowę. Oczom ukazały się jedyne w swoim rodzaju arcydzieło – polichromie, które odzyskały pierwotny blask.

Z opracowania Jadwigi Stęchły z Oddziału Terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Rzeszowie z 2016 r. możemy się dowiedzieć, że barokowy zespół kościelno-klasztorny jezuitów, obecnie dominikanów, wybudowany został w miejscu gotyckiego kościoła. Historia tego założenia jezuickiego w „polu za miastem” sięga XIV w. Jak głosi legenda, 20 sierpnia 1381 r. ukazała się pastuszkom na „drzewie płonej gruszy” figura Matki Bożej z Chrystusem na kolanach. W miejscu objawienia wzniesiona została drewniana kaplica, w której modlić się miała królowa Jadwiga, dziękując za zwycięstwo w bitwie pod Stubnem (1387 r.)[paywall]. Wkrótce wytrysnęło tam źródło, którego woda miała moc uzdrawiania. Pierwszy murowany kościół wzniesiony został najprawdopodobniej po 1422 r. przez Spytka I Jarosławskiego (wojewodę sandomierskiego, starostę Rusi). Po raz pierwszy kościół z kaplicą i cmentarzem potwierdzone są źródłowo w 1467 r.

Cudowna figura

W 1755 r. odbyły się 8-dniowe uroczystości koronacji cudownej figury Matki Bożej. Korony poświęcone przez papieża Benedykta XIII przywiózł z Rzymu Jakub Sobieski, syn króla Jana III Sobieskiego, już w 1732 r. Na okoliczność koronacji (ósmej z kolei po koronacji Matki Bożej Częstochowskiej) wybudowano pięć bram triumfalnych, z których jedna murowana, z gankami dla muzykantów, stanowi obecnie główną bramę wjazdową do założenia. Cztery lata po kasacie zakonu jezuitów do Jarosławia przybyli z Bochni dominikanie. Czasowo klasztor zajęły wojska austriackie. Od 1884 r. do początku XX w. dominikanie przeprowadzili gruntowną restaurację kościoła pod kierunkiem architektów – Adolfa Kuhna i Tomasza Prylińskiego, przy dużym zaangażowaniu ówczesnego przeora o. Wincentego Podlewskiego. Prace objęły także wystrój malarski i wyposażenie. W 1966 r. świątynia wyniesiona została do rangi bazyliki mniejszej. W 1970 r. przy klasztorze erygowano parafię. Całe założenie klasztorne pozostaje pod opieką ojców dominikanów i stanowi prężnie działający ośrodek kultu maryjnego i życia religijnego. Od kilkunastu lat prowadzone są w kościele, klasztorze i otoczeniu prace remontowe i konserwatorskie.

Zachwycają kompozycją

Wiadomo, że wnętrze świątyni ozdobione jest bogatą dekoracją malarską pędzla: Józefa Rossiego, Adama Swacha, Zygmunta Schoenhofa, Joachima Ornanusa oraz innych. Od wielu tygodni prowadzone były prace konserwatorskie przy polichromiach prezbiterium.

– Po rozmontowaniu konstrukcji rusztowań ustawionych przy pierwszych przęsłach ukazały się wspaniałe, srebrzysto-błękitno-złote dekoracje malarskie ścian i sklepienia. Zachwycają kompozycją i kunsztem malarskim. Malowidła wykonane w technice fresku poddano pełnej konserwacji, polegającej na dokładnym oczyszczeniu z kurzu i przemalowań, podklejeniu odspojeń, uzupełnieniu ubytków tynków, wypunkowaniu przetarć polichromii, uzupełnieniu i odtworzeniu delikatnych, punktowych złoceń nadających świetlistość kompozycjom. Obok prac konserwatorskich przy polichromiach ścian wykonano pełną konserwację przeźroczy przesłaniających okna empor, odsłaniając oryginalne warstwy malarskie i rekonstruując srebrzenia, laserowania i złocenia. Dzięki dostępności z rusztowania wykonano również konserwację stolarki okiennej, uszczelniając konstrukcję ram okiennych i uzupełniając ubytki – wyliczyła Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków w Przemyślu Beata Kot.
KiB