Zrujnowane oficyny w Parku Lubomirskich czekają na lepsze czasy [ZDJĘCIA]

Park Lubomirskich na przemyskich Bakończycach wygląda pięknie. Zwłaszcza teraz, kiedy świeci słońce i jest bujna zieleń. Z jednym wyjątkiem, który notabene owa zieleń tuszuje. To kilka zdewastowanych, w większości opuszczonych budynków, które kiedyś były szlacheckimi oficynami, a obecnie należą do miasta.

Był 1885 r., kiedy krakowski architekt Maksymilina Nitsch – na zlecenie Hieronima Lubomirskiego – rozpoczął budowę pałacu na Bakończycach. Prace budowlane trwały do 1887 r., lecz z powodu braku dostatecznych środków rezydencja nie została wewnątrz wykończona. Pałac został zaprojektowany na planie prostokąta z przylegającymi do niego ryzalitami i basztami, tarasem oraz wieżą z glorietą widokową. Miał dwie kondygnacje i około 30 pomieszczeń[paywall]. Całość wykonana została w stylu eklektycznym, łącząc elementy neobarokowe, neogotyckie i neoromańskie. Pałac i pobliskie oficyny otaczał siedmiohektarowy park z prostokątnym stawem z okrągłą wyspą. Nieopodal funkcjonował folwark nastawiony na hodowlę koni oraz browar. Na mocy testamentu H. Lubomirskiego po jego śmierci właścicielką Bakończyc wraz z gruntami o powierzchni ponad 4 tys. hektarów stała się jego córka Karolina. W okresie I wojny światowej Bakończyce znalazły się w obrębie Twierdzy Przemyśl. Działania wojenne spowodowały pożar pałacu. W jego wyniku zniszczeniu uległ dach. Rodzina Lubomirskich okres wojny spędziła w Wiedniu. Z powodu braku środków finansowych pałac nigdy nie został doprowadzony do stanu zgodnego z zamierzeniami właścicieli. Po wybuchu II wojny światowej Bakończyce wraz z pałacem zajęły wojska radzieckie, a następnie wojska niemieckie. K. Lubomirska zmarła bezpotomnie w 1940 r. Ostatnim nominalnym właścicielem dóbr stał się Jerzy Ignacy Lubomirski, lecz nigdy nie objął ich w faktyczne posiadanie. Po wojnie pałac stanowił siedzibę technikum rolniczego.

Rewitalizacja parku i pałacu

Od 1 czerwca 2001 r.  część pomieszczeń zajmowała Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa. Od 13 czerwca 2006 r. teren pałacu stanowi siedzibę Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu. Od 10 marca 2011 r. do 30 czerwca 2013 r. – dzięki prawie 2-milionowej dotacji z Unii Europejskiej – trwała „Rewitalizacja zabytkowego Zespołu Pałacowo-Parkowego Lubomirskich w Przemyślu” (tak brzmiała nazwa projektu). Łączny koszt to 2 mln 348 tys. 57 zł. Całość odbyła się oczywiście pod nadzorem Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Przemyślu, bo teren wpisany jest do rejestru zabytków już od 28 stycznia 1968 r.

Odrestaurowany został pałac, stary spichlerz zaadoptowano na nowoczesną bibliotekę, większość budynków w parku stała się siedzibami wydziałów uczelni. Odnowiona została neogotycka brama wjazdowa na teren parku. Doszło do „regulacji” szaty roślinnej zabytkowego parku oraz nasadzenia nowych drzew, wyczyszczone i odbudowane zostały dwa stawy.

Dlaczego zabrakło oficyn w planie rewitalizacyjnym?

W projekcie rewitalizacyjnym zabrakło jednak jakichkolwiek planów odnośnie budynków będących przed laty dworskimi oficynami. Dlaczego tak się stało, trudno orzec. Jedną z przyczyn był pewnie fakt zajmowania pomieszczeń przez lokatorów. Co prawda uczelnia, którą dowodzi obecnie rektor dr Paweł Trefler, miała jakieś pomysły, aby włączyć je w swoje struktury, ale nigdy nie weszły w fazę realizacji. Przez lata mieszkali tam ludzie. Tyle że nieremontowane budynki z roku na rok niszczały. Większość nie nadawała się do użytku. Mając to na względzie, władze miasta rozpoczęły proces wykwaterowywania mieszkańców. Wciąż jednak w jednym z walących się budynków mieszka trzyosobowa rodzina. W przemyskim magistracie usłyszeliśmy, że zupełne wykwaterowanie z obiektu jest kwestią czasu.

Według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego można w tych budynkach prowadzić działalność usługową. Czy ktoś skusi się na ich wyremontowanie?