Absolwenci „Morawy” Przemyskim Orlętom

Inicjatorem i głównym sponsorem pamiątkowej tablicy jest projektant statków z Politechniki Gdańskiej, inżynier Mieczysław Drozd – absolwent „Morawy”, maturzysta z 1961 roku. Ogromną pomocą służyła mu inżynier Anna Hayder, specjalistka od budownictwa lądowego, które ukończyła na Politechnice Krakowskiej. Gospodarzem całego przedsięwzięcia był natomiast prezes Przemyskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Przemyślu Kamil Niklewicz.

We wrześniu 2017 r. absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego (rocznik 1961) wspominali czasy, kiedy 60 lat temu zaczęli uczęszczać do szkoły średniej, która mieściła się w budynku przy ul. Skargi 7 oraz budynku przy ul. Wybrzeże Ojca Świętego Jana Pawła II 4. Wówczas zrodził się pomysł wykonania tablicy, przypominającej, że w tych murach w latach 1906 – 1968 młodzież przygotowywała się do dorosłego życia[paywall]. Do grona znamienitych absolwentów trzeba zaliczyć m.in.: dyplomatę Zbigniewa Brzezińskiego, lotnika Mieczysława Gorzeńskiego, biskupów Stanisława Jakiela, Kazimierza Ryczana, Adama Śmigielskiego czy obrońcę Westerplatte Mieczysława Słabego. Wśród nich byli także ci, którzy brali udział w I i II wojnie światowej oraz walkach o polskość Przemyśla w 1918 r.

Jak zaplanowali, tak zrobili

Inicjatorem i głównym fundatorem przedsięwzięcia był M. Drozd. Swój nieoceniony wkład mają również pozostali absolwenci II LO z rocznika 1961. Tablica została wykonana dzięki zaangażowaniu: prezesa PARR SA Kamila Niklewicza, dyrektora II LO Mariusza Zamirskiego, profesorów popularnej „Morawy” Haliny Humnickiej i Małgorzaty Wilguckiej, profesora I LO Lucjana Faca oraz absolwentów: Andrzeja Koperskiego (klasa A), Anny Hayder (klasa B), Stanisławy Żak (klasa C).

Uroczystość odsłonięcia i poświęcenia tablicy, upamiętniającej Przemyskie Orlęta – uczniów gimnazjum na Zasaniu, a także siedzibę gimnazjum, a do 1968 r. również siedzibę II Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu miała miejsce przed budynkiem, w którym obecnie mieści się PARR SA. Odbyła się z pompą, należną głównym bohaterom. Po mszy świętej w kościele oo. Salezjanów uroczystość poprowadziła Anna Hayder.

Walczyli o polskość tego miasta

Wśród licznego grona zaproszonych gości był m.in. poseł Andrzej Matusiewicz (PiS). – Przed wielu laty walki toczyły się nie tylko o niepodległość naszego kraju, ale także o polskość tego miasta. To właśnie przemyscy harcerze, a większość z nich to ci, którzy w marcu 1918 roku założyli Harcerski Klub Sportowy Czuwaj, stanęli w pierwszym szeregu. Wszyscy tutaj wymienieni: Artwiński, Kędzierscy, Durkacz, Różycki, Osostowicz, ale także ci, których nie ma na tej tablicy – Kramarz czy Zaleszczyk – oraz ich bezimienni koledzy, którzy zginęli w walkach w Niżankowicach – powiedział.

– Święty Augustyn w dzisiejszej godzinie czytań mówił, że to jest dzień męczeństwa świętych Piotra i Pawła. I dzisiaj spotykamy się, by uczcić naszych własnych męczenników, którzy w dobrych zawodach wystąpili, bieg ukończyli, ojczyznę ustrzegli. Na koniec przypadł im uroczysty wieniec chwały. Cześć ich pamięci – powiedział zastępca prezydenta miasta Grzegorz Hayder.

Odsłonięciu i poświęceniu tablicy towarzyszyły poczty sztandarowe, a całe wydarzenie uświetnił występ przemyskiej poetki Teresy Paryny, która wyrecytowała przygotowane specjalnie na tę okazję wiersze swojego autorstwa.

Na pamiątkowej tablicy znalazły się nazwiska: Stanisława Artwińskiego, Tadeusza Durkacza, Józefa Kędzierskiego, Tadeusza Kędzierskiego, Wacława Motyki, Stanisława Osostowicza, Adama Płonki, Alfonsa Różyckiego, Władysława Ryża i Mariana Schultza.