Baw się dobrze! #NIEspieczRAKA

XI Tydzień Świadomości Czerniaka, który trwał od 17 do 24 maja, odbył się pod hasłem: „Baw się dobrze! #NIEspieczRAKA”. Miał na celu zwrócenie uwagi odbiorców na konieczność profilaktyki bez względu na wiek i wybrany sposób spędzania wolnego czasu – czy to aktywnie, czy na leżaku w ogrodzie. Ambasadorkami wydarzenia były w tym roku aktorki – Maria Winiarska i jej córka Zofia Zborowska-Wrona.

Czerniak jest typem nowotworu wywodzącym się z melanocytów. Najczęściej występują na nogach, plecach i karku. Może jednak wystąpić również na skórze głowy, w obrębie ust, nosa i gałki ocznej, a nawet na pośladkach i w okolicach intymnych. Może się pojawić w postaci nowego znamienia bądź – pod wpływem słońca lub światła UV – powstać z już istniejącego.

W Polsce są to nowotwory o największej dynamice wzrostu zachorowań. Dzieje się tak m.in. z tego powodu, że[paywall] Polacy posiadają karnację o fototypie 1 lub 2, czyli jasną i bardzo jasną.

Dodatkowo zagrożone są osoby o dużej liczbie znamion barwnikowych i w miejscach drażnienia, opalające się z dużym trudem, przebywające w pełnym słońcu powyżej godziny dziennie, czy korzystające z solarium.

Profilaktyka czerniaka

Kluczowe jest szybkie rozpoznanie. Gdy nie da przerzutów – wystarczy wycięcie znamienia. Pozwala to na wyleczenie niemal 100 proc. chorych. Gdy będzie już w późniejszym stadium, wzrasta agresywnie i wcześnie daje liczne przerzuty trudne w leczeniu farmakologicznym.

Warto być świadomym, że nie tylko rozmiar zewnętrzny jest w nim istotny. Czerniak rośnie też w głąb skóry. Jeśli przebije się przez naskórek, skórę właściwą i dotrze do naczyń krwionośnych – bardzo szybko może się przedostać do całego organizmu, zajmując kolejne organy – wątrobę, płuca, a nawet mózg.

Aby zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia czerniaka, kategorycznie nie wolno dopuszczać do oparzenia skóry w wyniku promieniowania UV, należy też ograniczyć ekspozycję na słońce, zakładać nakrycia głowy i okulary przeciwsłoneczne.

Warto też zrezygnować z solarium, a przy ryzyku nasłonecznienia smarować zarówno twarz, jak i ciało kremem z wysokim filtrem. A w przypadku zauważenia niepokojących zmian –jak najszybciej udać się do dermatologa bądź chirurga onkologa.

Dobrze jest pamiętać o zasadzie ABCDE w samobadaniu i profilaktyce.

A – asymetria znamienia,

B – brzegi poszarpane i zgrubiałe,

C – czerwony lub czarny kolor,

D – duży, powiększony rozmiar,

E – ewoluowanie, zmiany w znamieniu.