Bezcenny dar dla muzeum – sztandar Towarzystwa „Gwiazda” w Przeworsku [ZDJĘCIA]

Jakież cuda często znajdują się w domowych zaciszach! Przekonali się o tym pracownicy przeworskiego muzeum, kiedy przeworszczanin Jan Trybalski zapukał do ich drzwi. Przyszedł, aby przekazać do zbiorów sztandar Towarzystwa „Gwiazda” w Przeworsku.

Sztandar przez lata przechowywany był w oryginalnym drewnianym pudełku z tabliczką „Towarzystwo Gwiazda w Przeworsku”. Na prawym płacie sztandaru znajduje się haftowany wizerunek św. Józefa z Dzieciątkiem – patrona towarzystwa, na lewym – wizerunek orła w koronie (wzór godła państwowego z okresu Polski Niepodległej) wraz z biało-czerwoną wstęgą, szarfą z haftowanym złotą nicią napisem „Tow. „Gwiazda” Przeworsk”.

Jest także mosiężna głowica (szczyt) oraz dwuelementowy drzewiec z około 150 nabitymi gwoźdźmi pamiątkowymi. To komplet zachowany w znakomitym stanie!

Czym była „Gwiazda”?[paywall]

O przeworskiej „Gwieździe” wiele się można dowiedzieć z opracowania J. Kroguleckiego „Towarzystwo Mieszczan Chrześcijańskich „Gwiazda” w Przeworsku 1892 – 1926 z krótkim szkicem dziejów miasta Przeworska z okazji obchodu uroczystości 35-lecia istnienia Towarzystwa” (Przeworsk 1926).

Towarzystwo Mieszczan Chrześcijańskich „Gwiazda” pod opieką św. Józefa, patrona rzemieślników i rękodzielników, zawiązało się w Przeworsku w 1892 r. Przedstawiciele przeworskiej młodzieży: Mateusz Jurkiewicz, Władysław Zubicki i Jan Krogulecki zwrócili się z inicjatywą założenia chrześcijańskiego stowarzyszenia do księdza Piotra Wenca z parafii przeworskiej. Ten chętnie włączył się w organizację.

W budynku mieszczącym szkołę żeńską, na rogu ulicy Krakowskiej i Świętojańskiej (dom Świąteckich), odbyło się zgromadzenie, uchwalono statut i nazwę towarzystwa. Głównym jego celem było: „kształcenie się w pożytecznych wiadomościach i rozwój życia towarzyskiego”, co osiągano poprzez założenie biblioteki, czytelni, urządzanie wykładów wszelkich gałęzi umiejętności, tudzież produkcji muzykalnych, a także gromadzenie się celem gier towarzyskich, z wyłączeniem gier hazardowych”.

Członkiem towarzystwa mógł zostać każdy mieszczanin, towarzysz rękodzielniczy, handlowy lub każdy inny religii chrześcijańskiej, mieszkający w Przeworsku lub okolicy, którego zarząd uznał za stosowne przyjąć. W 1893 r. rozpoczęły się starania o ufundowanie sztandaru, sfinalizowanego ostatecznie po 1926 r. Przy towarzystwie w latach 1908 – 1911 działał chór męski, do wybuchu I wojny światowej – orkiestra dęta. W 1926 r. biblioteka „Gwiazdy” liczyła 1 tys. 120 tomów. W najlepszym okresie jej działalności należało do niego blisko 200 chrześcijan, mieszczan i rzemieślników z Przeworska.

Towarzystwo przestało działać z chwilą wybuchu II wojny światowej. Formalnie zakończyło działalność w 1947 r.

Niektóre nazwiska na gwoździach upamiętniających fundatorów sztandaru:

• (herb Szreniawa) ks. A. Lubomirski, (Szreniawa) ks. E. Lubomirska, ks. L. Gondelowski, ks. dr Komorowski, ks. J. Mach, ks. F. Woźny, Towarzystwo Gwiazda Jarosław, Towarzystwo Gwiazda Łańcut, Towarzystwo Młodzieży Rękodzielniczej im. T. Kościuszki w Przemyślu, Towarzystwo Gwiazda Przemyśl, Towarzystwo Gwiazda Rzeszów, Towarzystwo Gwiazda Brody, Towarzystwo Gwiazda Stanisławów, Towarzystwo Gwiazda Lwów, Towarzystwo Gwiazda Zakopane, Towarzystwo Gwiazda Sambor, Ochotnicza Straż Pożarna w Przeworsku, L. Świtalski, W. L. Motlikowie, W. Dymnicki, W. Kapusta, D. Zawistowski, T. Krupiński, A. Hannak, J. Mirkiewicz, dr W. M. Smyczyńscy, St. Matejko, J. Jung, F. K. Reinfussowie, M. Lisiewicz, J.J. Kroguleccy, P. Kapusta, W. Rolski, F. A. Związkowie, K. Cichowicz, ks. dr St. hr. Komorowski, ks. J. Mach, Towarzystwo Sokół w Przeworsku, Z. Zabielski, A. H. Osadowie...