Dawny Przemyśl w krzywym zwierciadle

W ubiegłym tygodniu w Przemyskiej Bibliotece Publicznej odbyło się otwarcie wystawy rysunków Wojciecha Grabowskiego, połączone ze spotkaniem autorskim oraz promocją teki „Rysunków z Przemyśla” wydanej przez PBP.

Zacznę od wystawy, którą uzupełnia teka rysunków Grabowskiego, w której mieści się piętnaście rysunków niewielkiego formatu, które dla przemyślan, zwłaszcza starszych, są zaproszeniem na sentymentalną wycieczkę po znanych miejscach ożywionych postaciami sprzed lat. 

Przemyśl z lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku w krzywym zwierciadle, widziany z żabiej perspektywy, tak jak miasto widział siedmioletni Wojtek, który wszystkimi zmysłami chłonął każdy szczegół, każdą sytuację. Wraz z rysunkami wędrujemy ulicą Reja, gdzie w kamienicy pod numerem 3 mieszkała jego babcia, do której przyjeżdżał na wakacje. Potem Chopina, gdzie bywał u ciotek, Matejki – aż do wybrzeża Piłsudskiego (wtedy Manifestu Lipcowego). Po drodze ważny jest każdy szczegół. Secesyjne balkony, nadgryzione zębem czasu frontony kamienic, a od czasu do czasu pojawiający się w perspektywie ulic ludzie, których po drodze spotykał. Wszystko jest istotne, nawet taki zapamiętany fragment, jak pikowana dermą pokrywa silnika w miejskim autobusie, którym jeździł jego wujek. Każdy obraz z fotograficzną dokładnością zapisał się w chłonnej pamięci siedmiolatka. Takie klisze pamięci. Wiele lat później Grabowski, już jako dorosły mężczyzna, w swoich rysunkach odtworzył tamten świat widziany oczami dziecka. Zapamiętane postacie przedstawił karykaturalnie, zniekształcając je i podkreślając ich zewnętrzne cechy. Taki sposób obrazowania przypomina trochę drohobyckie klimaty Bruno Schulza, który również przedstawiał świat wykoślawiony. Znakomitym uzupełnieniem zawartości teki „Rysunków z Przemyśla” jest wydana kilka lat temu książeczka autorstwa Wojciecha Grabowskiego zatytułowana „Człowiek – motocykl”. W piętnastu krótkich opowiadaniach autor właściwie pokazuje to, co w swoich rysunkach – Przemyśl lat siedemdziesiątych widziany oczami siedmioletniego chłopca.

J.S

Wojciech Grabowski.

Wojciech Grabowski (ur. 1969) uczęszczał do Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Katowicach. Studiował Wychowanie Plastyczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie oraz Scenariopisarstwo w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Pracował jako reżyser w TVP Katowice. Zrealizował kilka filmów o sztuce. Obecnie jest wykładowcą w Akademii Śląskiej. Mieszka w Będzinie.