Dlaczego latem częściej łapią nas skurcze?

Latem skurcze łapią znienacka – podczas spaceru, kąpieli w jeziorze, a nawet w środku nocy, gdy nagły ból wyrywa ze snu. Choć trwają krótko, potrafią solidnie dać się we znaki. Dlaczego właśnie w upały zdarzają się częściej i jak sobie z nimi radzić?

Skurcz – co to właściwie jest? To nic innego jak nagłe, mimowolne i bolesne napięcie mięśnia lub grupy mięśni. Zwykle trwa od kilku sekund do kilku minut. Najczęściej dotyczy łydek, stóp, ud albo dłoni i może pojawić się podczas wysiłku, tuż po nim, a nawet w czasie snu. Choć w większości przypadków nie nie zwiastuje niczego poważnego, potrafi skutecznie uprzykrzyć dzień – lub noc.

Wysokie temperatury sprawiają, że ciało intensywniej się poci – w ten sposób traci nie tylko wodę, ale też elektrolity, takie jak sód, potas, magnez czy wapń. To właśnie te minerały odpowiadają za prawidłową pracę mięśni. Gdy ich brakuje, impulsy nerwowe są przekazywane nieprawidłowo, co może prowadzić do bolesnych skurczów. Problem ten dotyka szczególnie osoby aktywne fizycznie, które tracą więcej elektrolitów podczas wysiłku, oraz seniorów – ich organizmy często słabiej sygnalizują pragnienie, a układ krążenia i mięśnie są bardziej wrażliwe na odwodnienie. Ryzyko zwiększają również leki moczopędne, nadciśnienie, a także przewlekłe choroby metaboliczne...

Podstawą jest odpowiednie nawodnienie – najlepiej regularne picie wody przez cały dzień. Przy wysiłku warto sięgnąć po napoje izotoniczne lub domowy napój z elektrolitami: wodę z cytryną, szczyptą soli i miodem. Osoby starsze powinny szczególnie pilnować nawodnienia – nawet jeśli nie czują pragnienia. Ważna jest też dieta bogata w minerały:

– magnez – pestki dyni, kasza gryczana, orzechy,

– potas – banany, pomidory, ziemniaki,

– wapń – jarmuż, mleko, jogurt,

– sód – uzupełniany po wysiłku lub w postaci elektrolitów.

Warto także rozciągać mięśnie po aktywności i nie ćwiczyć w największym upale – najlepsza pora to poranek lub wieczór. Seniorzy powinni wybierać umiarkowany wysiłek: spacery, pływanie czy nordic walking, dostosowane do aktualnego stanu zdrowia i samopoczucia.

Sporadyczne skurcze u zdrowych osób to zwykle nie powód do zmartwień. Jeśli jednak pojawiają się często, są wyjątkowo bolesne, dotyczą wielu partii ciała lub towarzyszą im inne objawy – jak mrowienie, osłabienie czy drętwienie – warto zgłosić się do lekarza. W niektórych przypadkach skurcze mogą być sygnałem zaburzeń metabolicznych, neurologicznych lub poważnych niedoborów wymagających diagnostyki.

Latem szczególnie ważna jest dbałość o nawodnienie, dietę i odpowiedni rytm aktywności. Butelka wody zawsze pod ręką, kilka porcji warzyw i owoców dziennie, a także chwila na rozciąganie – te proste działania mogą znacząco zmniejszyć ryzyko skurczów. Lepiej zapobiegać niż budzić się z bólem w środku nocy.

AM