Dziedzictwo Kresów – fotografia

W ramach drugiej edycji Festiwalu Kultury Rzeczpospolitej, nad którym patronat ma Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej, w Centrum Kulturalnym w Przemyślu czynna jest wystawa fotografii profesora Jerzego Pióreckiego, zatytułowana „Dziedzictwo Kresów”.

Profesor Jerzy Piórecki, założyciel Arboretum w Bolestraszycach, badacz roślin rzadkich i ginących, od lat zajmujący się założeniami dworsko-ogrodowymi w Małopolsce, jak rzadko kto docenia fotografię jako narzędzie dokumentacji. Na wystawie, która zajmuje galerię „Hol” i galerię „12”, pokazał[paywall] kilkadziesiąt fotografii wybranych pewnie z tysięcy, jakie wykonał na terenie Ukrainy i Białorusi. Klasztor obronny w Berezie Kartuskiej, kościół parafialny w Wasyliszkach Starych, mogiła powstańców w Bohatyrowiczach, kościół zamkowy w Podhorcach, ruiny katedry ormiańskiej w Kamieńcu Podolskim, Nowogródek – długo można wyliczać miejsca i obiekty będące świadectwem wieloletniej obecności polskiej kultury na tych ziemiach. Profesor Piórecki w czasie swoich wieloletnich wędrówek po kresach skrupulatnie dokumentował te miejsca. Dzisiaj ten zbiór jest bezcennym dokumentem, gdyż od czasu, kiedy profesor tam był, stan wielu z tych obiektów znacznie się pogorszył. Proces ten widoczny jest szczególnie na Ukrainie, gdzie na początku lat dziewięćdziesiątych z kościołów i obiektów dworskich wyprowadzono magazyny kołchozowe, warsztaty i przedszkola, które sowieci urządzili w nich, celowo zacierając ślady polskości. Obiekty te zostały puste, bez gospodarza, co przyspieszyło proces ich degradacji. Eksponowane fotografie mają ogromne znaczenie dla konserwatorów dzieł sztuki oraz historyków, ale przede wszystkim mają wartość edukacyjną, bo trudno dziś mówić o historii i kulturze Polski, pomijając kresowe dziedzictwo.