Łączy nas pamięć

23/04/2021 14:03

Pamięć o powstaniu w warszawskim getcie symbolizowała menora i żółte żonkile.<br/>fot.Jacek Szwic — Pamięć o powstaniu w warszawskim getcie symbolizowała menora i żółte żonkile.
fot.Jacek Szwic

19 kwietnia 1943 roku w warszawskim getcie wybuchło powstanie. Bojownicy z Żydowskiej Organizacji Bojowej i Żydowskiego Związku Wojskowego podjęli nierówną walkę z Niemcami.

Większość ludzi z zamkniętej dzielnicy żydowskiej, którą Niemcy odcięli od świata w 1940 roku, została wywieziona do obozów we wrześniu 1942 i w styczniu 1943 roku. Na terenie getta pozostało jeszcze[paywall] kilkadziesiąt tysięcy ludzi. Do walki w getcie stanęło około półtora tysiąca powstańców.

Niemcy do stłumienia powstania rzucili ponad 2 tysiące żołnierzy artylerię i lotnictwo. Ogółem w czasie walk i po nich życie straciło ponad 50 tysięcy powstańców i cywilów. 16 maja Jürgen Stroop, dowódca sił pacyfikacyjnych, nakazał wysadzenie Wielkiej Synagogi przy ulicy Tłomackie. W swoim raporcie, do którego załączone zostają zdjęcia z walk w getcie, zameldował: „Była żydowska dzielnica mieszkaniowa przestała istnieć!”.

W 78. rocznicę tego heroicznego zrywu i walki już nie o życie, ale o godność w całym kraju odbyły się uroczystości upamiętniające powstanie.

W Przemyślu o godzinie szesnastej, w miejscu, gdzie stała Stara Synagoga przy ulicy Jagiellońskiej, grupa pań z Podkarpackich Rebeliantów postawiła symboliczną menorę z napisem „Łączy nas pamięć” i rozdawała przechodniom ulotki z krótką historią przemyskich Żydów oraz żółte żonkile – symbol tragedii z 1943 roku.