Kiedy innowacja służy człowiekowi. Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Młodzieży nagrodzone na Podkarpackim Forum Ekonomii Społecznej

Materiał przygotowany dla prasy.

W środę, 30 września 2026 roku w Filharmonii Podkarpackiej im. Artura Malawskiego w Rzeszowie odbyło się IX Podkarpackie Forum Ekonomii Społecznej. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli sektora ekonomii społecznej, samorządu oraz instytucji wspierających jego rozwój. Organizatorem wydarzenia był Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Rzeszowie. Forum było okazją do wymiany doświadczeń i rozmowy o przyszłości ekonomii społecznej. Dyskutowano m.in. o zdobywaniu rynku usług przez przedsiębiorstwa społeczne, procesie deinstytucjonalizacji oraz zmianach w ustawie o ekonomii społecznej. Ważnym punktem wydarzenia była gala znaku „Zakup Prospołeczny” oraz konkursu „Podkarpacki Lider Ekonomii Społecznej 2026”.

Ekonomia, która ma społeczny wymiar

Ekonomia społeczna łączy cele gospodarcze z odpowiedzialnością za człowieka i lokalną wspólnotę. Jej istotą nie jest wyłącznie osiąganie przychodu, ale także tworzenie miejsc pracy, aktywizowanie osób zagrożonych wykluczeniem, rozwijanie lokalnych usług i wzmacnianie więzi społecznych. W praktyce oznacza to zmianę sposobu patrzenia na pomoc. Człowiek nie jest jedynie odbiorcą świadczenia czy wsparcia. Może stać się pracownikiem, uczestnikiem życia społecznego i aktywnym członkiem lokalnej wspólnoty. Dlatego ekonomia społeczna jest ważnym narzędziem przeciwdziałania ubóstwu, bezrobociu i wykluczeniu.

Jej rozwój wymaga jednak połączenia dwóch perspektyw: stabilności ekonomicznej i konsekwentnej realizacji misji społecznej. Podmioty działające w tym obszarze muszą więc nie tylko odpowiadać na potrzeby społeczne, ale także rozwijać swoje usługi i szukać dla nich miejsca na rynku. Temu zagadnieniu poświęcono część dyskusji podczas rzeszowskiego Forum.

Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Młodzieży z Przemyśla otrzymało I miejsce w kategorii „Podkarpacki Innowator Ekonomii Społecznej”.

Różne oblicza ekonomii społecznej

Jednym z najważniejszych punktów wydarzenia było ogłoszenie laureatów konkursu „Podkarpacki Lider Ekonomii Społecznej 2026”. Jego celem jest promocja i upowszechnianie ekonomii społecznej, a także wsparcie i rozwój podkarpackich podmiotów ekonomii społecznej. Nagrody otrzymują organizacje, które w szczególny sposób realizują swoją misję społeczną i przyczyniają się do rozwoju ekonomii społecznej w regionie.

W kategorii „Podkarpacki Lider Ekonomii Społecznej” I miejsce zajęła Spółdzielnia Socjalna „Pięć Plus”, II - Spółdzielnia Socjalna „DobryDzień”, a III - Fundacja dla Ziemi i Chleba. Nagrodę specjalną otrzymała Spółdzielnia Socjalna „Radość”. W kategorii „Podkarpacki Lider Reintegracji Społecznej” zwyciężyło Centrum Integracji Społecznej w Krośnie. Drugie miejsce przyznano Zakładowi Aktywności Zawodowej „Centrum Natura” Caritas Diecezji Rzeszowskiej w Budach Głogowskich, a trzecie - Centrum Integracji Społecznej w Sanoku. Laureaci reprezentują różne obszary ekonomii społecznej. Jedni tworzą miejsca pracy i rozwijają działalność gospodarczą, inni koncentrują się na reintegracji społecznej i zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem. Wspólnym mianownikiem jest przekonanie, że aktywność ekonomiczna może służyć budowaniu większej samodzielności człowieka.

Przemyskie Stowarzyszenie Podkarpackim Innowatorem

Szczególnie ważnym momentem tegorocznej gali było przyznanie Stowarzyszeniu Pomocy Dzieciom i Młodzieży z Przemyśla I miejsca w kategorii „Podkarpacki Innowator Ekonomii Społecznej”. To szczególnie znaczące wyróżnienie, ponieważ kategoria ta została przeznaczona dla podmiotów, które w swojej działalności wprowadzają nowatorskie lub unikatowe rozwiązania odpowiadające na rzeczywiste potrzeby społeczne. Innowacyjność nie oznacza więc wyłącznie nowoczesnych technologii czy nowych form organizacyjnych. To przede wszystkim umiejętność dostrzeżenia problemu i stworzenia rozwiązania, które może przynieść trwałą zmianę. W przypadku przemyskiego Stowarzyszenia jednym z najważniejszych przedsięwzięć pokazujących ten wymiar działalności jest utworzenie i prowadzenie Branżowego Centrum Umiejętności w dziedzinie pomocy społecznej. BCU rozpoczęło działalność 21 października 2024 roku w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Projekt realizowany jest przez Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Młodzieży jako lidera oraz Województwo Podkarpackie - Medyczno-Społeczne Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Przemyślu jako partnera.

Powstanie BCU jest odpowiedzią na jedno z istotnych wyzwań współczesnej pomocy społecznej - potrzebę stałego podnoszenia kwalifikacji osób pracujących z drugim człowiekiem. Zmieniające się problemy społeczne, starzenie się społeczeństwa, rosnące potrzeby osób z niepełnosprawnościami, kryzysy rodzinne czy konieczność profesjonalnego wspierania osób znajdujących się w trudnej sytuacji wymagają nie tylko zaangażowania, ale również odpowiedniej wiedzy, kompetencji i nowych metod pracy. BCU tworzy przestrzeń, w której te potrzeby mogą być przekładane na konkretne działania edukacyjne i zawodowe.

Działalność Branżowego Centrum Umiejętności obejmuje cztery wzajemnie uzupełniające się obszary: działalność edukacyjno-szkoleniowa, działalność integracyjno-wspierająca, działalność innowacyjno-rozwojowa oraz działalność doradczo-promocyjna. To właśnie połączenie edukacji, praktyki, współpracy i poszukiwania nowych rozwiązań najlepiej pokazuje innowacyjny charakter przedsięwzięcia. Branżowe Centrum Umiejętności nie jest jedynie miejscem prowadzenia szkoleń. Jego zadaniem jest tworzenie nowoczesnego zaplecza dla rozwoju kompetencji osób działających w sektorze pomocy społecznej oraz reagowanie na wyzwania, które pojawiają się w tej dziedzinie. W ten sposób łączy potrzeby rynku pracy i pracowników z potrzebami osób korzystających ze wsparcia społecznego.

Utworzenie BCU pokazuje również, że innowacyjność w ekonomii społecznej może mieć bardzo praktyczny wymiar. Dobre przygotowanie osób pracujących w pomocy społecznej przekłada się bowiem bezpośrednio na jakość świadczonego wsparcia. Inwestycja w kompetencje pracowników staje się jednocześnie inwestycją w osoby potrzebujące pomocy, ich samodzielność, bezpieczeństwo i godne funkcjonowanie w społeczeństwie.

Przyznanie Stowarzyszeniu Pomocy Dzieciom i Młodzieży I miejsca w kategorii „Podkarpacki Innowator Ekonomii Społecznej” można zatem odczytywać jako docenienie nie tylko pojedynczego projektu, ale przede wszystkim sposobu myślenia o rozwiązywaniu problemów społecznych. Branżowe Centrum Umiejętności jest przykładem przedsięwzięcia, w którym odpowiedź na społeczne potrzeby łączy się z edukacją, rozwojem zawodowym, współpracą i poszukiwaniem nowych metod działania. To właśnie takie podejście sprawia, że ekonomia społeczna staje się przestrzenią nie tylko niesienia pomocy, ale także tworzenia rozwiązań, które mogą zmieniać jakość życia i funkcjonowania całych społeczności.

Od nagrody do codziennej pracy

IX Podkarpackie Forum Ekonomii Społecznej pokazało, że za pojęciami takimi jak reintegracja, aktywizacja, przedsiębiorczość społeczna czy innowacja stoją konkretni ludzie i konkretne działania. Nagrody są formą docenienia tych, którzy wyznaczają nowe kierunki, ale prawdziwa wartość ekonomii społecznej powstaje przede wszystkim w codziennej pracy. Sukces Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom i Młodzieży z Przemyśla jest więc czymś więcej niż miejscem zajętym w konkursowej tabeli. I miejsce w kategorii „Podkarpacki Innowator Ekonomii Społecznej” potwierdza, że działania nastawione na człowieka mogą być jednocześnie nowoczesne, potrzebne i odpowiadać na rzeczywiste problemy społeczne.

Wydarzenie było zatem nie tylko spotkaniem przedstawicieli określonego sektora, lecz także prezentacją idei, według której rozwój gospodarczy i troska o człowieka mogą iść w parze. Ekonomia społeczna pokazuje, że dobrze zorganizowana działalność może nie tylko przynosić wymierne efekty, ale przede wszystkim zmieniać życie ludzi i wzmacniać lokalne wspólnoty.

Ks. dr Paweł Konieczny