Panachyda skromniejsza, ale uroczysta [ZDJĘCIA]

Mimo iż akurat obchodzono 30-lecie, ponieważ tradycja tych uroczystości została wznowiona w 1990 roku, i chociaż właśnie przypada 100. rocznica zawarcia sojuszu Piłsudski – Petlura, przez obostrzenia sanitarne spowodowane COVID-19 w tym roku świętowano skromniej. Jednak nie mniej dostojnie.

Uroczystości żałobne 14 czerwca w archikatedrze greckokatolickiej rozpoczęła msza święta w intencji żołnierzy Ukraińskiej Armii Ludowej i Ukraińskiej Halickiej Armii, którzy w 1920 roku walczyli w wojnie polsko-bolszewickiej jako sojusznicy Józefa Piłsudskiego.

Następnie, rezygnując ze zwyczajowej procesji, udano się na[paywall] Ukraiński Cmentarz Wojenny w Przemyślu – Pikulicach. Panachydę odprawili tam proboszcz i wikariusz parafii grecko-katolickiej ks. Bogdan Stepan oraz ks. Paweł Szady. O oprawę muzyczną zadbał zaś chór katedry greckokatolickiej.

Dlaczego zrezygnowano z procesji?

Organizator, czyli parafia greckokatolicka z proboszczem ks. Bogdanem Stepanem na czele, po konsultacjach z sanepidem i policją, ale też ze względu na sytuację pandemiczną podjęła decyzję, że nie będzie w tym roku procesji, a jedynie nabożeństwo żałobne panachyda na Ukraińskim Cmentarzu Wojennym w Pikulicach.

–  Obecnie zgromadzenia publiczne tego typu mogą liczyć nie więcej niż 150 osób i w razie gdyby było więcej uczestników, część należałoby wyprosić z procesji – co w przypadku uroczystości religijnych byłoby niewłaściwe. Z tego samego powodu w tym roku nie odbyła się główna procesja na Boże Ciało. Organizator zobowiązał uczestników uroczystości na cmentarzu do założenia maseczek ochronnych, a wewnętrzne służby porządkowe przeliczały wchodzących na cmentarz. Wpuszczono 150 osób. Dodatkowo kilkadziesiąt uczestniczyło w uroczystości, przebywając poza terenem cmentarza – relacjonuje przewodniczący przemyskiego oddziału Związku Ukraińców w Polsce Igor Horków.

Obecni i nieobecni

Mimo odczuwalnego strachu przed wirusem frekwencja dopisała. Wśród gości znaleźli się: konsul generalny Ukrainy w Lublinie Wasyl Pawluk, konsul honorowy Ukrainy w Przemyślu Aleksander Baczyk, w imieniu wojewody podkarpackiego – pełnomocnik ds. mniejszości narodowych i etnicznych M. Majka-Onyszkiewicz, w imieniu marszałka województwa – Waldemar Szumny.

Byli przedstawiciele Związku Ukraińców w Polsce z Przemyśla i regionu, a także przemyślan: Jan Bartmiński i dr hab. Stanisław Stępień oraz grup nieformalnych: Obywatele RP i Rebelianty Podkarpackie. Tradycyjnie zawsze obecnym na uroczystości honorowym przedstawicielem władz lokalnych jest delegacja rady i zarządu powiatu przemyskiego. W tym roku, w imieniu starosty Jana Pączka, urząd reprezentowali Ewelina Gierczak i Zdzisław Szeliga. Z powodu zamknięcia granic zabrakło także gości z Ukrainy. Kolejny raz panachydę zabezpieczało sporo policji, w mundurach i po cywilnemu.
 

Przestrzeń otwarta

Podczas uroczystości żałobnych nie zabrakło deklaracji i przemów. Wśród nich padły te ważne słowa: – Kiedy my, Ukraińcy i Polacy, współpracujemy, to możemy tak jak w 1920 roku –  mimo trudnych okoliczności – odbić Kijów i obronić Warszawę. Możemy dokonać niemożliwego. Ale gdy stoimy po przeciwnych stronach barykady, to rzeczy niemożliwych dokonują inni za nas i na nas. Niech z tego miasta, z tego cmentarza płynie nauka, że niezależnie od różnych nastrojów i „okrzyków” ważniejsza jest partnerska współpraca. I my razem, Ukraińcy i Polacy w Przemyślu, jesteśmy odpowiedzialni za to, aby tworzyć sobie przestrzeń do czynienia niemożliwego – powiedział Igor Horków.

Z powodu pandemii zaplanowane na maj i czerwiec uroczystości związane z setną rocznicą sojuszu Petlura-Piłsudski, czyli debaty, prezentacja książki (z bardzo dobrymi nazwiskami) oraz akcja uliczna zostały przeniesione na drugą połowę roku.