„Patroni 2026 roku” – konferencja w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Przemyślu

Rok 2026 ogłoszony został przez Sejm oraz Senat RP rokiem m.in. Józefa Czapskiego (130. rocznica urodzin), Stanisława Staszica (200. rocznica śmierci) oraz Andrzeja Wajdy (100. rocznica urodzin i 10. śmierci) – wybitnych twórców naszych czasów, którzy trwale wpisali się w rodzimą oraz światową literaturę i sztukę.

20 stycznia br. Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Józefa Gwalberta Pawlikowskiego w Przemyślu przy PZPW w Rzeszowie, upamiętniając przypadające rocznice, doceniając kunszt artystyczny, wagę i zasięg ich twórczości, zorganizowała konferencję pt. „Patroni 2026 roku”.

W wydarzeniu wzięło udział ok. 90 uczniów wraz z nauczycielami z następujących szkół przemyskich: Stowarzyszenia Absolwentów I LO, Niepublicznej Szkoły Podstawowej nr 2 „Kamon”, Szkoły Podstawowej nr 11 oraz 16.

Prelegentami byli doradcy metodyczni języka polskiego Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie: Marta Bonarek-Socha oraz dr Filip Materkowski (z oddziału tarnobrzeskiego).

Pierwszy wykład zatytułowany Andrzej Wajda – kreator naszej zbiorowej wyobraźni wygłosiła Marta Bonarek-Socha. Prelegentka w swoim wystąpieniu przybliżyła działalność artystyczną (filmową i teatralną) Andrzeja Wajdy. Omawiając wybrane adaptacje literatury pięknej, przedstawiała Wajdę jako reżysera wrażliwego na malarstwo – prezentowała te kadry z filmów, które były inspirowane obrazami nie tylko polskich malarzy. Mówiła również o jego działalności obywatelskiej. Ponadto przytaczała miejsca, daty, fakty, ciekawostki i anegdoty związane z biografią artysty. Na koniec omówiła rolę i znaczenie twórczości Wajdy.

Żołnierz, więzień, dyplomata „Kultury” – synteza życia i twórczości Józefa Czapskiego – to tytuł kolejnego wykładu, który podczas konferencji zaprezentował dr Filip Materkowski. Prelegent podjął się próby przedstawienia Józefa Czapskiego – postaci mało znanej młodzieży szkolnej. Nakreślił portret Czapskiego – kosmopolitycznego arystokraty, intelektualisty, żołnierza, który cudem uniknął tragicznego losu więźniów obozu w Starobielsku, ważnego świadka i jednocześnie jednego z najbardziej wytrwałych strażników pamięci o zamordowanych polskich oficerach. Ukazał Czapskiego nie tylko jako wybitnego pisarza osobistych dzieł literackich, ale również malarza, znawcy i propagatora sztuki.

W planowanym programie konferencji ostatni wykład pt. Nie dla siebie rodzimy się, lecz dla świata – współczesne odczytanie idei Stanisława Staszica miała wygłosić Małgorzata Byszuk, doradca metodyczny PCEN w Rzeszowie, która niestety ze względów zdrowotnych nie mogła wystąpić. W zamian jednak uczestnicy spotkania mieli okazję obejrzeć wystawę poświęconą temu patronowi.

Wybrani na konferencję patroni 2026 roku to postacie, których życie i twórczość dzielą epoki i doświadczenia. Ich twórczość jednak ma wspólną cechę – stanowi pomost między tradycją a współczesnością, ucząc kolejne pokolenia krytycznego spojrzenia na historię i obywatelską odpowiedzialność.