Piękny jubileusz ratowników życia

To jedna z pierwszych w Polsce, najstarsza na Podkarpaciu formacja zajmująca się ratowaniem zdrowia i życia. 16 września br. Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w Przemyślu świętowała swoje 110-lecie.

Uroczystości jubileuszowe rozpoczęły się mszą św. w Bazylice Archikatedralnej w Przemyślu, której przewodniczył abp senior Józef Michalik.

Po eucharystii na placu Katedralnym poświęcony został i przekazany jednostce nowoczesny ambulans z pełnym wyposażeniem, zakupiony ze środków Funduszu Sprawiedliwości.

Następnie wszyscy zaproszeni goście w uroczystym przemarszu przez miasto, w asyście pocztów sztandarowych i[paywall] Harcerskiej Orkiestry Dętej z Żurawicy, udali się do Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, gdzie odbyła się dalsza część uroczystości.

Tam można było wysłuchać m.in. ciekawej prelekcji o 110-letniej historii przemyskiego pogotowia ratunkowego. Były okoliczne przemówienia, wręczenie odznaczeń państwowych pracownikom WSPR SP ZOZ w Przemyślu, było pożegnanie emerytów.

Doszło do oficjalnego otwarcia wystawy fotograficznej „Ku chwale Bożej i na ratunek bliźnim”. Odbyły się również panele dyskusyjne – „Pomoc medyczna i humanitarna dla Ukrainy” oraz „Akcje ratunkowe o charakterze masowym”.

– Jesteśmy pełni szacunku dla wszystkich, którzy z tak wielkim zaangażowaniem i profesjonalizmem wykonują niezwykle ważną i odpowiedzialną misję. Za sprawą ostatnich wydarzeń stawiane przed państwem wyzwania są jeszcze trudniejsze, ponieważ to Wy staliście na pierwszej linii frontu podczas walki z Covid-19, a także ciężko pracowaliście i nadal pracujecie przy zabezpieczaniu punktów recepcyjnych przy przejściach granicznych i na dworcu w Przemyślu – powiedział wicemarszałek województwa podkarpackiego Piotr Pilch.

Wyróżnienia, odznaczenia

Odznaczeni Złotymi, Srebrnymi i Brązowymi Medalami za Długoletnia Służbę (alfabetycznie): Marcin Bielawski, Arkadiusz Bugaj, Grzegorz Chomik, Dominik Czyński, Marek Darzycki, Mirosław Droński, Piotr Dubiel, Zbigniew Fleszar, Magdalena Gimlewicz, Wojciech Jurkiewicz, Andrzej Kędzierski, Jacek Kłak, Rafał Koloszyński, Krzysztof Kopczyński, Daniel Krupiński, Wiesław Lis, Zbigniew Sopel, Agnieszka Sydor, Marek Łoziński, Grzegorz Tajchman, Bartosz Wajstuch, Agnieszka Wilczak-Górniak.

Zdań kilka z historii przemyskiego pogotowia ratunkowego*

Pierwszym pogotowiem ratunkowym w Polsce było – powstałe 6 czerwca 1891 r. – Krakowskie Ochotnicze Towarzystwo Ratunkowe. Wkrótce powstały kolejne stacje pogotowia ratunkowego w innych ówczesnych polskich miastach: Lwowie, Warszawie, Łodzi, Wilnie, Bydgoszczy i Tarnowie. Siódmym z kolei miastem, gdzie zaczęło pogotowie funkcjonować, był Przemyśl. Był 1912 rok.

Zanim jednak doszło do jego powstania, w Przemyślu zadanie niesienia medycznej pomocy mieszkańcom pełniła – powstała w 1865 r. – Straż Ogniowa Miejska. Strażacy, oprócz zadań związanych z gaszeniem pożarów, niesieniem pomocy w czasie klęsk żywiołowych, dysponowali też ambulansami konnymi, którymi wykonywali transporty do szpitali dla osób chorych, poszkodowanych, a także dla aresztantów z miejskiego ratusza. Pierwszymi ratownikami medycznymi w Przemyślu byli zatem pompierzy Miejskiej Straży Ogniowej.

W okresie międzywojennym w Przemyślu działalnością pogotowia ratunkowego zajmowały się Straż Pożarna oraz Polskie Towarzystwo Czerwonego Krzyża. Po wybuchu II wojny światowej pogotowie zaprzestało swojej działalności, ustępując instytucjom niemieckim i radzieckim.

Po zakończeniu wojny przemyscy lekarze z zapałem przystąpili do odtwarzania tej jednostki. Ważną datą w powojennej historii pomocy doraźnej jest 29 września 1948 r. Wówczas na mocy uchwały Rady Ministrów Skarb Państwa przekazał 200 mln zł na organizację pomocy doraźnej, a Ministerstwo Zdrowia zleciło realizację tego celu PCK. W Przemyślu przy tworzeniu pogotowia ratunkowego PCK był wspierany przez lekarzy: Jankowskiego, Tura, Miszczaka, Gąskę, Hołówkę, Tokarza, Świątnickiego, Chorążykiewicza i Kowala. Największe zasługi z tego grona ma dr Franciszek Tur, który stworzył od podstaw powojenne przemyskie pogotowie ratunkowe.

W pierwszym roku powojennej działalności przemyskiego pogotowia udzielono pomocy 2 tys. 817 razy. Swoją siedzibę jednostka miała przy ul. Buczka 12 (obecnie ul. Skargi). Mieściły się tam dyżurka lekarza, ambulatorium, biuro zgłoszeń i administracja. W 1951 r. doszło do przenosin przemyskiego pogotowia do bazy przy ul. Tarnawskiego 6, a od 31 marca 1953 r., na skutek ogólnokrajowej reorganizacji pomocy doraźnej, Stacja Pogotowia Ratunkowego w Przemyślu została zespolona ze Szpitalem Miejskim i przeszła administracyjnie pod Wydział Zdrowia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. W 1961 r. Miejska Stacja Pogotowia Ratunkowego przeniosła się na ul. Wodną 13, do dawnych koszar Straży Pożarnej.

Od 1965 r. kierownikiem pogotowia był dr Stanisław Cisowski, a w 1967 r. funkcję tę pełnił już dr Pawlik. W 1965 r. etatowy personel liczył 28 pracowników (lekarze, sanitariusze, dyspozytorzy, administracja), ponadto zatrudnianych było 30 lekarzy medycyny pełniących płatne godzinowo dyżury. W latach 70. przemyskie pogotowie ratunkowe unowocześniło się, rozbudowując strukturę, bazę lokalową i tabor. W tym okresie pojawiły się pierwsze wyspecjalizowane zespoły ratunkowe.

W oparciu o nowe ambulanse „Nysa” powstały zespoły reanimacyjne (pierwszy w 1975 r.) oraz neontologiczne przeznaczone do transportu i ratowania najmłodszych pacjentów – noworodków. W zespołach tych na wyposażeniu znajdował się najnowocześniejszy wówczas sprzęt medyczny: respiratory, defibrylatory, ssaki mechaniczne, inkubator.

1 czerwca 1975 r., zarządzeniem wojewody przemyskiego, powstaje Wojewódzka Kolumna Transportu Sanitarnego w Przemyślu. Jeszcze w tym samym roku doszło do przenosin WKTS z ul. Tarnawskiego 6 na plac Unii Brzeskiej (obecnie ul. Grunwaldzka, tam, gdzie funkcjonuje stacja paliw). Tę lokalizację przemyska WKTS wykorzystywała aż do 1990 r., czyli do momentu wyprowadzki do nowo wybudowanej bazy przy ulicy Monte Cassino.

***

*informacje zaczerpnięte ze strony internetowej Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Przemyślu (www.wsprprzemysl.pl).