Reklama

Pielęgnują „perełkę” [ZDJĘCIA]

11/09/2025 16:29

Cerkiew św. Paraskewy w Radrużu to jedna z zabytkowych „perełek” w naszym regionie. Wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz Listę Pomników Historii. Jej pielęgnowanie jest obowiązkiem i to się dzieje...

Renowacji poddawane są obiekty na tzw. dużym cmentarzu. Konserwacją objętych jest ponad 50 nagrobków. Fot. Muzeum Kresów w Lubaczowie

Pod koniec ub.r. zakończył się siódmy etap prac konserwatorskich przy nagrobkach na cmentarzach w Zespole Cerkiewnym w Radrużu. Prace zostały w całości sfinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Ochrona zabytków”. Wykonawcą była firma „Argentum Konserwacja Dzieł Sztuki” Joanna Głazz Krakowa, a prace objęły 45 nagrobków w centralnej części cmentarza na dz. nr 177 (numery porządkowe od 106 do 150). Te obiekty ze względu na funkcję i ekspozycję plenerową narażone były na szkodliwe działanie czynników atmosferycznych (opady, wahania temperatury, erozja eoliczna), które doprowadziły do powierzchniowego wypłukania spoiwa i wydobycia ziarnistości skał[paywall].

Prace kontynuowane

W br. prace są kontynuowane. Z tych samych środków, przez tę samą firmę. Renowacji poddawane są obiekty na tzw. dużym cmentarzu. Konserwacją objętych jest ponad 50 nagrobków. Istotny wpływ na ich stan zachowania wywarł również brak izolacji poziomej.

Reklama

– Bezpośredni kontakt kamiennych elementów z gruntem skutkuje kapilarnym podciąganiem wód gruntowych zawierających sole, które poprzez krystalizację w porach skały i zwiększanie swojej objętości wywołują silny nacisk i doprowadzają do powstawania mikrospękań i stopniowej degradacji struktury kamienia. Ponadto brak stabilnego podłoża u większości pomników – podwaliny bądź fundamentu – oraz ukształtowanie terenu cmentarza doprowadziły do zaburzenia statyki nagrobków, przewrócenia niektórych elementów, a także częściowego pogrążenia podstaw w gruncie. Istotnym czynnikiem wpływającym na stan zachowania obiektów był również rozwój mikroflory. Nawarstwienia mchów, porostów oraz grzybów ukrywały czytelność form i inskrypcji

– fachowo wyjaśnili przedstawiciele firmy „Argentum Konserwacja Dzieł Sztuki”.

Reklama

Wiadomo, że to nie koniec prac w br. Już wkrótce rozpoczną się prace konserwatorskie przy ławkach cerkiewnych, kolejny etap prac pielęgnacyjnych przy zabytkowym drzewostanie oraz wymiana piorunochronu w cerkwi i dzwonnicy. Prace mogą spowodować niewielkie utrudnienia w dostępności i zwiedzaniu Zespołu Cerkiewnego w Radrużu.