Po niemal czterech latach przerwy słynny „Pogórzanin”, czyli przeworska wąskotorówka, wróci na pełną trasę. Wreszcie będzie mogła pokonać cały 46-kilometrowy odcinek z Przeworska do Dynowa. Na wszystkich chętnych czekać będą trzy godziny wyjątkowych przyrodniczo-krajoznawczych atrakcji.

Wszystko dzięki zakończonym pracom rewitalizacyjnym na wąskotorowej linii Przeworskiej Kolei Dojazdowej. Pierwszy raz od powodziowych zniszczeń w 2020 r. będzie można przejechać cały odcinek. Niedawno doszło do finalnego odbioru prac przeprowadzonych w IV kwartale ub.r. Te skupiły się przede wszystkim na: dokończeniu zabudowy pozostałych torów i rozjazdów, jak również nawierzchni przejazdowych, ostatecznej regulacji torów i rozjazdów w planie i profilu wraz z uzupełnieniem i oprofilowaniem podsypki tłuczniowej, zabudowaniu nawierzchni przejazdowych wszystkich typów wraz z wykonywaniem nawierzchni bitumicznej na dojazdach. Zamontowane zostało także kompletne oznakowanie pionowe i poziome na drogach dojazdowych do przejazdów kolejowo-drogowych oraz wymienione zostały mostownice na obiektach inżynierskich wraz z montażem odbojnic na dwóch z nich[paywall].

W 2023 r. prace prowadzone były jednak nie tylko na torach. Dla turystów oddano gruntownie wyremontowaną stację kolejki wąskotorowej w Kańczudze. Odnowiony został budynek stacji z poczekalnią, gdzie znajduje się ekspozycja kolejowa. Składają się na nią eksponaty i fotografie kolejowe, jest również stary piec kaflowy. Po wielu latach wyremontowano i udostępniono dla turystów wieżę ciśnień, zbudowaną w konstrukcji ryglowej (tzw. mur pruski). Jest również nowy peron. Obecnie stacja w Kańczudze to jedna z większych atrakcji na całej przeworskiej linii wąskotorowej.

Dramat w połowie 2020 r.

W czerwcu 2020 r. doszło do poważnej powodzi w naszym regionie. Żywioł nie ominął linii Przeworskiej Kolei Dojazdowej. Całkowitemu zniszczeniu uległo 2 km torów, na ok. 5 km torowisko zostało uszkodzone. Zniszczone zostały dwa mosty. Największe straty były w Hadlach Szklarskich i Hadlach Kańczuckich, przy drodze wojewódzkiej 845. Nawałnica, a potem gwałtowne masy wody w wielu miejscach „zmiotły” torowisko, wymyły podkłady. Zalany został także słynny tunel w Szklarach. Z tego powodu przez trzy sezony „Pogórzanin” kursował tylko do Łopuszki Wielkiej.

To już historia

Na szczęście to już historia. Od maja br. pokona już całą trasę z Przeworska do Dynowa. 46 kilometrów przemierzy w niespełna trzy godziny. I tak będzie do września. Jazda w pozbawionych okien wagonach jest niesamowitym przeżyciem, bo i trasa „Pogórzanina” uznawana jest za najbardziej malowniczą wśród polskich kolejek wąskotorowych, głównie z uwagi na różnorodność krajobrazów. Przebiega przez doliny dwóch rzek – Wisłoka i Sanu, pola, łąki, bagniska i lasy Pogórza Dynowskiego, obfituje w liczne zakręty i podjazdy. Słynie z jedynego na kolejach wąskotorowych tunelu o długości 602 m, zlokalizowanego w Szklarach,. Przejeżdża się go w zupełnych ciemnościach. Trasa wiedzie także przez dwa stalowe mosty nad rzeką Mleczką i przepiękny most kamienny, które pamiętają jeszcze czasy arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. Po dojechaniu do Dynowa następuje dwugodzinna przerwa dla tych pasażerów, którzy kupili bilet powrotny.

Łyk historii

Linia kolei lokalnej Przeworsk – Dynów otwarta została w 1904 r. Właścicielem kolei do 1908 r., w którym ukonstytuowało się towarzystwo akcyjne „Kolej Lokalna Przeworsk – Dynów”, był książę Andrzej Lubomirski. Na trasie kursowały pociągi mieszane towarowo- osobowe. Wykonywały one manewry na stacjach, co wydłużało czas przejazdu, który wynosił 3,5 godziny. Powodowało to niezadowolenie u podróżnych, którzy skarżyli się na zbyt długą podróż. Postanowiono wprowadzić pociągi osobowe, które pokonywały całą trasę w 2,5 godziny, a średnia prędkość wynosiła ok. 13 km/h. Po II wojnie światowej wąskotorówka przez kilkadziesiąt lat przewoziła ludzi ma trasie Przeworsk Wąski – Dynów. W latach 90. ubiegłego wieku zaprzestano regularnych kursów. Kolejka przewoziła towary. Obecnie linia Przeworskiej Kolei Wąskotorowej „Pogórzanin” to jedna z większych atrakcji turystycznych na Podkarpaciu.