Prawda w fotografii

Głośno widzieć, ślepo słyszeć... II – to tytuł wystawy fotografii Remigiusza Truchanowicza, czynnej w Małej Galerii Fotografii funkcjonującej w Muzeum Historii Miasta Przemyśla (Rynek 9).

Wystawa składa się z dwóch części, które poruszają ten sam problem i prowokują do rozważań na temat prawdy i prawdziwości w fotografii. W części pierwszej artysta zwraca uwagę na funkcję fotografii w reklamie, gdzie logo (zwłaszcza znanej marki) w powiązaniu z fotografią ma uwiarygodnić produkt.

W tym przypadku zdjęcie spełnia rolę[paywall] nośnika znaku firmowego i poprzez swoje walory wywołuje u odbiorcy konkretne emocje decydujące przy zakupie określonych towarów, skorzystania z określonych usług lub poparcia określonej idei.

Estetyka takich obrazów podporządkowana jest stereotypom wykorzystującym powszechne rozumienie fotografii, jako obiektywne medium. To wystarczy i już nie ma potrzeby doszukiwania się w obrazie prawdy, której zwykle tam nie ma.

W drugiej części artysta wyraźnie prowokuje odbiorcę do poszukiwania prawdy. Na ośmiu fotografiach pogrupowanych w pary widzimy cztery postacie. Każdą z nich autor sfotografował różnie ubraną, w rozmaitych sytuacjach, w dwóch naturalnych, ale diametralnie innych od siebie wnętrzach.

Taki pomysł wymusza na odbiorcy analizę obrazu i szukanie odpowiedzi na pytanie – na którym ze zdjęć przedstawiona osoba jest prawdziwą, a na którym jedynie odgrywa narzuconą rolę? Truchanowicz dodatkowo utrudnił zadanie, stosując stylistykę znaną z amatorskich fotografii, których celem jest „utrwalenie” postaci na pamiątkę, bez zbytniej dbałości o poprawność techniczną.

Fotografowane osoby (nie są to wynajęci aktorzy) mają świadomość tego, że uczestniczą w artystycznym przedsięwzięciu, ale jednocześnie nie zatracają naturalności. Po analizie autorskiego tekstu odbiorca nie powinien mieć wątpliwości, że tylko jedno zdjęcie ukazuje prawdę o występującej na nim osobie. Tylko które? Rolą sztuki jest stawianie pytań, skłanianie do emocji, prowokowanie do przemyśleń i wniosków.

Truchanowicz pokazuje nam, że nie każda prawdziwa fotografia musi zawierać prawdę. Dzisiaj, w powodzi zdjęć, których w każdym momencie powstają miliony, jest szczególnie ważne, by mieć do fotografii odpowiedni dystans.

***

Remigiusz Truchanowicz (rocznik 75), absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, dyplom z fotografii reklamowej w roku 2006. Zajmuje się fotografią, technologią, inżynierią i projektowaniem. Brał udział w kilkudziesięciu wystawach w kraju i za granicą.