Przemyskie RSTK obchodziło 30-lecie [ZDJĘCIA]

W połowie lutego br. przemyskie Robotnicze Stowarzyszenie Twórców Kultury świętowało 30-lecie powstania. Jubileusz stał się przyczynkiem dla wspomnień, okazją do wręczenia nagród, podziękowań, upominków. Artyści zagościli na jubileuszowej scenie, prezentując dorobek z najnowszych tomików poetyckich.

Robotnicze Stowarzyszenie Twórców Kultury w naszym mieście działa od 30 października 1985 r. Grupa założycielska – Zofia Besz-Jary, Stanisław Łuszczki, Rita Legumina-Tompalska (obecnie Dwernicka), Andrzej Winiarski, Ryszard Hop, Mieczysław Szabaga i inni, wzorując się na warszawskim RSTK, powołała do życia stowarzyszenie w Przemyślu.

W pierwszym spotkaniu uczestniczyło 5 osób, w drugim już trzydzieści. W kraju istniało wówczas ponad 40 podobnych organizacji, prawie we wszystkich miastach wojewódzkich. Ruch o charakterze społeczno-kulturalnym narodził się po wydarzeniach sierpniowych 1980 r. Przed wybuchem stanu wojennego[paywall] zarejestrowano 6 stowarzyszeń. Obecnie w ramach federacji działa 20 samodzielnych ogniw RSTK, w stosunku do których rolę scalającą pełni pismo Własnym Głosem.

Nowo powstałe przemyskie RSTK otrzymało lokal przy Rynek 4 – piwnicę, która stała się siedzibą klubu aż do 1993 r. Przełom lat 1992/1993 to czas przenosin do nowego lokum (Rynek 5), dzielonego długo z Towarzystwem Muzycznym.

Pierwsze sukcesy

Najprężniej działającą sekcją od samego początku byli plastycy, w tym prezes Zofia Besz-Jary (pracująca w służbie zdrowia nieprofesjonalna malarka o dużym dorobku i wielu wystawach). Szefem sekcji plastycznej, działającej pod nazwą Klub Plastyka „Pół”, został Antoni Mazurkiewicz, który skupił wokół sobie wielu uzdolnionych plastyków młodego i starszego pokolenia. Zaowocowało to wyjazdami na plenery, za granicę. Wkrótce zorganizowano I Międzynarodowy Plener Malarstwa i Rzeźby, a w odstępie roku następny. Każda z tych imprez odniosła duży sukces.

Równolegle rozwijała się sekcja literacka, której szefowała Rita Tompalska, organizując wieczorki poetyckie. Ważnym wydarzeniem było wydanie almanachu Bieszczadzkie Echa, zawierającego wiersze skupionych w klubie twórców. Z kolei Mieczysław Szabaga przyszedł do RSTK z zamiarem stworzenia teatru, co też wkrótce zrealizował. Teatr „Kameleon” przygotowywał małe formy poetyckie i miniatury teatralne, odnosząc sukcesy na przeglądach w Iławie, a także na rokrocznie organizowanych w czasie wakacji konkursach teatralnych nad morzem.

Motywacją do dalszej pracy był wyjazd na warsztaty z reprezentacją teatru „Fredreum”. Znaczący dorobek stał się zachętą do zorganizowania warsztatowego forum teatrów i kabaretów „ARKADY 1990”, na którym miniatura w wykonaniu teatru „Kameleon” zdobyła wyróżnienie. Kolejne lata obfitowały w liczne wydarzenia, przyniosły ważne jubileusze, w tym jubileusz 10- i 20-lecia. Grupa organizowała biesiady literackie, wydawała foldery i okolicznościowe almanachy.

Jubileusz 30-lecia

Uczestnictwo w jubileuszu 30-lecia powstania RSTK w Przemyślu było dla przybyłych gości przyjemnością, a jeśli obowiązkiem, to z pewnością miłym. Ministra kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotra Glińskiego oraz Urząd Wojewódzki w Rzeszowie (dr Ewę Leniart) reprezentował poseł Marek Rząsa, starostę przemyskiego Jana Pączka – naczelnik Wydziału Rozwoju Gospodarczego, Edukacji, Kultury i Promocji Piotr Worosz, prezydenta miasta Przemyśla – naczelnik Wydziału Kultury Barbara Łapka, Centrum Kulturalne w Przemyślu – Jolanta Nowak. Wymienieni wręczali przemyskim działaczom RSTK odznaczenia, dyplomy, listy gratulacyjne. Złoty medal RSTK z rąk prof. Pawła Soroki, przewodniczącego Krajowej Rady RSTK odebrała Rita Dwernicka, srebrne – Maria Gibała i Mieczysław Szabaga. W uroczystościach wzięli udział również: Kazimierz Fil, redaktor naczelny miesięcznika Nasz Przemyśl, przedstawiciele redakcji Własnym Głosem. Patronat honorowy nad wydarzeniem objął marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl.

Z ust przybyłych padło wiele ciepłych słów pod adresem przemyskich twórców. –Skoro stowarzyszenie trwa to znaczy, że jest potrzebne, że ludzie z nim związani mają w nim wsparcie, mogą się realizować – zauważyła Barbara Łapka. W liście gratulacyjnym od marszałka Władysława Ortyla znalazły się m.in. następujące stwierdzenia: „Na przestrzeni trzech dekad funkcjonowania stowarzyszenie odegrało znaczącą rolę kulturotwórczą, wychowawczą, edukacyjną i poznawczą. (…) Bogaty, interesujący dorobek znakomitego jubilata jest zapowiedzią dalszej owocnej, kreatywnej i ważnej obecności w życiu kulturalnym regionu”.

Oprawa artystyczna

Na oprawę artystyczną jubileuszu złożyły się: „poezja cyrku”, inaczej „poezja ciała”, czyli popis duetu akrobatycznego (metafory uczestników spotkania) oraz spotkanie ze słowem poetyckim wyreżyserowane przez Mateusza Pieniążka. Wiersze prezentowali: Tadeusz Tłuścik, Stanisław Paluch, Ewelina Pilawa, Krzysztof Kwasiżur, Maria Żemełko, Mieczysław Szabaga, Rita Dwernicka, Maria Gibała, Władysław Zych, Anna Tchórzewska-Roch, Alicja Chruścicka, Beata Kulaga. Na zakończenie na scenie pojawili się Jerzy Markowicz z gitarą oaz Aleksander Kłapa z akordeonem.