Ptaki najpierw budują dom, a potem mają potomstwo. U ludzi jest najczęściej odwrotnie

Z Edmundem Kajdasem o ptakach można rozmawiać godzinami. Siedzimy w ciepłym pokoju. Ze ścian spoglądają portrety gospodarza i jego rodziny, dookoła na półkach mnóstwo książek, a na stole wycinków z gazet. Pan Edmund sięga na półkę i pokazuje suchą gałązkę, do której przyczepione jest ptasie gniazdo wielkości łupiny orzecha. – To gniazdo kolibra – wyjaśnia.

– Przywiozłem je ze Stanów Zjednoczonych – kontynuuje gospodarz. – Znalazłem na osiedlu, niedaleko domu. Tam[paywall] kolibry żyją blisko ludzi, bo wtedy czują się bezpieczniej. A to należało do zięby – pokazuje drugie, o wiele większe gniazdo.

– Z nim wiąże się cała historia. Parę ładnych lat temu przy ulicy Słowackiego, obok kamienicy numer siedemdziesiąt siedem, rosła piękna, stara lipa. Któregoś dnia patrzę, a tu pracownicy chcą ją ścinać. Wiedziałem, że drzewa można wycinać tylko od jesieni do marca ze względu na ptaki, które zakładają gniazda, tymczasem kończył się kwiecień. Zadzwoniłem do dyrekcji i wstrzymali wycinkę. Kiedy w jesieni ścięli lipę, wśród gałęzi znalazłem to gniazdo, więc rodzina zięby przeżyła lato. Teraz coś jeszcze pokażę – gospodarz prowadzi na balkon i pokazuje umocowane tam karmniki. Jeden zrobiony własnoręcznie i drugi ze sklepu. Są jeszcze gałązki, na których wiesza słoninę. To dla sikorek.

Kilkadziesiąt kilogramów komarów mniej

Sikora bogatka, nazywana także zwyczajną, jest trochę mniejsza od wróbla. Ma czarny łepek z białą plamą na policzku, a na żółtym lub żółto-zielonym brzuszku czarny krawat. Wiosną i latem sikorki polują na owady albo jaja, larwy i poczwarki owadów. Sikora bogatka w ciągu dnia może zjeść tyle, ile sama waży. Ornitolodzy szacują, że w ciągu jednego sezonu rodzina bogatek (dorosłe i młode) jest w stanie zjeść około kilkadziesiąt kilogramów owadów. Sikorka to mądry i niezwykle towarzyski ptak, wcale nie boi się ludzi i czasem potrafi nawet wydziobywać ziarna prosto z ręki. Późną jesienią i zimą, kiedy o pokarm jest trudno, ptaki muszą zgromadzić zapasy tłuszczu, który pozwoli im przetrwać największe mrozy. Tu zaczyna się rola człowieka, takiego jak pan Edmund.

– Od małego interesowały mnie ptaki. Urodziłem się na wsi i tam je podpatrywałem – opowiada. – Teraz mam osiemdziesiąt sześć lat i dalej mnie one fascynują. Ile można się od nich nauczyć . Na przykład ptaki najpierw budują dom, a dopiero potem mają potomstwo, a u ludzi jest najczęściej odwrotnie. 
JS