Sensacyjne odkrycie. Czy to podwaliny pod obecne sanktuarium?

Relikty murów kamiennych (z fragmentami ceglano-kamiennymi) odkryły ekipy prowadzące badania archeologiczne na terenie klasztoru Znalezienia Krzyża Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych (Franciszkanów) w Kalwarii Pacławskiej. Czyżby był to pierwowzór klasztornego założenia, stworzonego przez hrabiego Andrzeja Maksymiliana Fredro?

Trzy lata, między 1665 a 1668 rokiem, trwały prace przy budowie drewnianego kościoła i klasztoru, do którego Andrzej Maksymilian Fredro sprowadził franciszkanów. Zmarły 25 kwietnia 1679 r. w Przemyślu kasztelan lwowski i wojewoda podolski w 1665 r. podjął zamysł wybudowania w oddalonej o ok. 30 km od nadsańskiego miasta Kalwarii Pacławskiej klasztoru i kalwarii[paywall].

Jak podaje Wikipedia, lokalizacja tego pierwszego w tym terenie związana była z koncepcją tworzenia szeregu twierdz nad rzeką Wiar, które miały za zadanie wzmacniać „bramę przemyską”. W czasie budowy założenia klasztornego rozpoczęto prace przy wznoszeniu fortyfikacji wokół obiektów franciszkańskich. Kościół i klasztor otoczono pięcioboczną fortecą bastionową. Po stronie zewnętrznej wytyczono fosy. Z lotu ptaka linie zewnętrzne kreśliły obraz gwiazdy.

Ufundowanie kalwarii przez hrabiego A. M. Fredrę miało również, a może przede wszystkim, podłoże religijne, gdyż celem jej było upowszechnianie kultu Męki Pańskiej. Dlatego też topografia Kalwarii Pacławskiej ma duże podobieństwo do krajobrazu Jerozolimy. Od strony wschodniej rozciąga się pasmo gór o nazwie Ubocz. Na północy występuje pasmo gór zwane Górą Oliwną i Kopystańką. Od strony zachodniej położone są wyższe partie gór, zaś na południu widoczne są Karpaty. Dwa duże wzniesienia przecięte są doliną, która ma obrazować Dolinę Jozafata. Płynie w niej rzeka Wiar, będąca odwzorowaniem biblijnej rzeki Cedron. Na powierzchniach tych gór, gdzie jedna ma przedstawiać Golgotę, a druga Górę Oliwną, postawione zostały kaplice. Długość drogi krzyżowej w Kalwarii wynosi około 1662 m.

Klasztor i kościół w Kalwarii Pacławskiej przetrwał do naszych czasów także dzięki drugiemu fundatorowi, którym był Szczepan Józef Dwernicki. Przed 1770 r. osiadł w Kalwarii Pacławskiej i zaangażował się w budowę nowego kościoła i około 20 kaplic, ofiarowując znaczne sumy pieniężne. Do dnia dzisiejszego uważany jest za największego darczyńcę klasztoru. W ciągu kilku lat (1770 – 1775) wybudowano nowy murowany kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego. Tyle historii...

Co znaleźli archeolodzy?

Kilka dni temu Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Przemyślu poinformował o sensacyjnym odkryciu. „(...) W trakcie prowadzonych badań archeologicznych na terenie klasztoru Znalezienia Krzyża Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych, czyli ojców franciszkanów w Kalwarii Pacławskiej, związanych z przebudową i rozbudową budynków gospodarczych w obrębie zespołu klasztornego, natrafiono na relikty murów kamiennych (z fragmentami ceglano-kamiennymi). Są to najprawdopodobniej fundamenty założenia wybudowanego z inicjatywy Andrzeja Maksymiliana Fredry w XVII w. jako fundacji na rzecz klasztoru” – czytamy na stronie PUOZ.
– Planujemy odsłonięcie całego odkrytego założenia w trakcie dalszych badań archeologicznych. Lokalizacja pierwszego założenia klasztornego nie była znana co do szczegółów. Odkrycie potwierdziło więc wcześniejsze przypuszczenia ojców franciszkanów. Ciekawostką jest fakt znalezienia powszechnej monety króla Jana Kazimierza, tak zwanej boratynki w fundamentach, pomiędzy kamieniami – poinformowała Wojewódzki Podkarpacki Konserwator Zabytków Beata Kot.