Tomasza Róg: – Historia wciągnęła mnie na dobre

Pasją historyka regionalisty Tomasza Roga jest badanie dziejów polsko-ukraińskich. Ma na koncie wiele publikacji naukowych, przedstawiającyche historyczne fakty z życia regionu, w którym kultura polska i ukraińska przenikały się wzajemnie od lat.

Od czego zaczęła się fascynacja historią regionu powiatu lubaczowskiego?

– Kiedy byłem mały, przyjeżdżaliśmy z rodzicami do dziadków, rodziców mojej mamy, którzy zamieszkiwali w gminie Cieszanów. Uwielbiałem słuchać ich opowieści. Byli żywymi świadkami historii i potrafili opowiadać o tamtych czasach w taki sposób, że ta tematyka wciągała mnie coraz bardziej. W 1990 roku przeprowadziłem się z rodzicami na wieś, w okolice Cieszanowa. Kiedy zacząłem chodzić tu do szkoły, poznawałem region i jego kulturę. Nie myślałem wtedy o studiach historycznych, raczej o tym, że będę nauczycielem.

Co sprawiło, że zmienił pan zdanie? 

– Po szkole podstawowej poszedłem do liceum ogólnokształcącego w Lubaczowie. Tam spotkałem Zbigniewa Urbana, nauczyciela historii, który wiele mnie nauczył, nie tylko dat i historii wydarzeń, ale również myślenia historycznego. Zaraził mnie swoją pasją i dzięki niemu pomyślałem o studiach ukierunkowanych właśnie na historię.

Jak powstała pana pierwsza publikacja? 

– Na co dzień jestem pracownikiem Centrum Kultury i Sportu w Cieszanowie. Zajmujemy się między innymi upamiętnianiem wydarzeń, które miały miejsce na terenie naszej gminy. Pierwsza publikacja powstała z inspiracji burmistrza Zadwornego. Był to Przewodnik po gminie Cieszanów i rejonie żółkiewskim. Burmistrz zwrócił uwagę, że nie ma wielu publikacji, które opisywałyby nasz region i jego historię. Przez teren naszego powiatu przetoczyło się wiele walk, które zaważyły na losach wielu ludzi, więc nie można zostawić tego bez echa. Również w 2007 roku wydałem zbiór materiałów pokonferencyjnych pod tytułem Polska – Ukraina. Wspólna przeszłość. Publikacja została dofinansowana w ramach Programu INTERREG „Ocalmy wspólną przeszłość”.

Potem pojawiły się kolejne...

– Tak, było ich sporo. Od 2008 roku wydaję Cieszanowskie Zeszyty Regionalne. Czasopismo naukowe, którego jestem redaktorem. Dotychczas ukazało się pięć tomów. Ostatnio powstała książka Gmina Cieszanów i jej mieszkańcy w latach 1939 – 1947. W listopadzie ubiegłego roku odsłonięty został pomnik upamiętniający mieszkańców gminy – ofiary II wojny światowej. Publikacja ta została wydana właśnie jako cegiełka na jego budowę.

Jest pan też najmłodszym w regionie prezesem koła Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Cieszanowie.

– Tak. Siedzibę mamy w Centrum Edukacji Ekologicznej w Cieszanowie. Należę również do przemyskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego i jestem członkiem Zarządu Towarzystwa Miłośników Ziemi Lubaczowskiej.

Za całokształt swojej działalności dostał pan dwa odznaczenia...

– Zgadza się. Odznakę Honorową Związku Sybiraków, a w zeszłym roku, w czasie uroczystości upamiętniających pacyfikację wsi Rudka, otrzymałem Krzyż Czynu Zbrojnego Polskiej Samoobrony na Kresach Wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej.

Pracuje pan zawodowo, poświęca czas rodzinie. Kiedy w takim razie znajduje pan chwilę na prace naukową?

– Siedzę po nocach.

Jakie ma pan plany na najbliższy czas?

– W pracy oczywiście przygotowujemy się do kolejnej edycji Cieszanów Rock Festiwalu. Zajmuję się kwestiami finansowymi, więc ciąży na mnie ogromna odpowiedzialność i muszę poświęcić temu wiele czasu. A jeśli chodzi o pisanie, zbieram materiały do kolejnej książki, tym razem o wsi Gorajec. Planuję również kolejne wydanie Cieszanowskich Zeszytów Regionalnych.

W takim razie czekamy na publikacje.