Uczczono pamięć birczańskiego aptekarza i społecznika. Jego nagrobkiem zaopiekuje się szkolna społeczność [ZDJĘCIA]

5 października na Cmentarzu Komunalnym w Birczy miała miejsce ważna dla tamtejszej społeczności uroczystość poświęcenia i przekazania odnowionego staraniem Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu nagrobka Tadeusza Kruczka pod opiekę społeczności tamtejszej Szkoły Podstawowej im. mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”.

Tadeusz Kruczek (1884– 1967) był i nadal jest postacią niezwykle cenioną w środowisku birczan. Pochodził z rodziny farmaceutów.

Kontynuował dzieło swego ojca – Józefa, który w XIX wieku założył w Birczy aptekę. Po jego śmierci przejął ją właśnie Tadeusz.

Przez całe życie był też mocno zaangażowany w[paywall] lokalną działalność społeczną i patriotyczną. Jego zasług wyliczać można by wiele:

Po I wojnie światowej działał na rzecz przyłączenia Birczy i okolicznych miejscowości do odrodzonego państwa polskiego.

Brał udział w procesie wcielenia tzw. republiki birczańskiej do Polski w czasie walk Wojska Polskiego z oddziałami Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, a w międzywojniu wspierał działalność kulturową i religijną w Birczy i jej okolicach, m.in. działając w Teatrze Ludowym w Birczy.

Angażował się też w budowę kościoła w[paywall] Piątkowej. W okresie II wojny światowej, po wkroczeniu Niemców do Birczy, został zakładnikiem po bitwie pod Birczą, a w niełatwych czasach okupacji sowieckiej i niemieckiej nadal prowadził aptekę, wspierając jednocześnie materialnie ludność polską.

W 1944 roku musiał z Birczy uciekać, jednak powrócił po II wojnie światowej. Po jej zakończeniu, w czasie okresu walk z ukraińskimi nacjonalistami, to właśnie dzięki jego staraniom do Birczy wysyłano żołnierzy Wojska Polskiego, którzy w kolejnych miesiącach odparli trzy ataki UPA na miasteczko. Również on pomagał leczyć polskich żołnierzy w miejscowym szpitalu.

Tę wyjątkową postać i jej zasługi przypomniano 5 października mieszkańcom Birczy, zwłaszcza dzieciom i młodzieży. Szczególnie dla niej ten dzień była swego rodzaju żywą lekcją historii.

Przekazanie przypieczętowane podpisami

Uroczystości rozpoczęła msza św. w intencji Tadeusz Kruczka i jego rodziny odprawiona w kościele parafialnym w Birczy, koncelebrowana przez ks. prał. Stanisława Czenczka i ks. prał. Stanisława Kota – dziekana dekanatu birczańskiego.

Oprócz pocztów sztandarowych TPPiR i SP w Birczy wzięli w niej udział: chrześnica śp. Tadeusza Kruczka z Sanoka Barbara Kenar z małżonkiem, wicestarosta Marek Kudła, przewodniczący rady powiatu Wojciech Bobowski, sekretarz powiatu Jerzy Góralewicz, a z ramienia gminy Bircza – sekretarz Jadwiga Haber-Słowińska.

Obecni byli też prezes Zarządu Gminnego OSP w Birczy Andrzej Atamańczuk, sołtys Birczy Bronisław Pankiewicz i właściciel apteki w Birczy Adam Ciećko.

Dalsza część obchodów miała miejsce na birczańskim cmentarzu, gdzie ks. dziekan Stanisław Kot poświęcił odrestaurowany nagrobek. Następnie uroczyście przekazano go pod opiekę dyrekcji, nauczycielom i uczniom Szkoły Podstawowej w Birczy.

Dokument przypieczętowujący przekazanie parafowały prezes Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu Bogusława Pieczyńska oraz dyrektor birczańskiego ZS Magdalena Tyczyńska. 

Na uroczystości zabrakło niestety Moniki Bodnar – byłej dyrektor Zespołu Szkół im. ks. prałata płk. Tadeusza Dłubacza. To ona była inspiratorką wszystkich prac konserwatorskich, sal i dębów pamięci na terenie Birczy. Obecność na wtorkowych obchodach uniemożliwiła jej choroba.

Odnowienie nagrobka nie byłoby możliwe bez ogromnego wsparcia Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu. Nagrobek i tablicę wykonano staraniem wspomnianej organizacji dzięki społecznym środkom zebranym w ramach „Kwesty 2018 i 2019 w Birczy” oraz przy wsparciu finansowym gminy Bircza.

Zwieńczeniem wtorkowych uroczystości było spotkanie w Gminnym Ośrodku Kultury Sportu i Turystyki w Birczy przy słodkim poczęstunku.