Uhonorowanie Teofili Kic – Sprawiedliwej wśród Narodów Świata [ZOBACZ ZDJĘCIA]

Po jakimś czasie, Klara i Maria przeniosły się do Lwowa gdzie doczekały wyzwolenia. Po wojnie zmieniły nazwisko na Orwid. Maria została znaną lekarką, pionierką rozwoju polskiej psychiatrii i założycielką pierwszej w Polsce kliniki psychiatrii dzieci i młodzieży (podjęła m.in. badania z udziałem byłych więźniów KL Auschwitz-Birkenau, które jako jedne z pierwszych na świecie dotyczyły traumy poobozowej). Pamiętając o Teofili Kic wystarała się, by ta 29 czerwca 2008 roku została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata. Od dłuższego czasu Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, dzięki niemałym staraniom Alicji Zioło (krakowskiej przewodniczki i badaczki historii kobiet), Katarzyny Kosteckiej (zajmującej się dziedzictwem żydowskim w ramach działalności MNZP) i po potwierdzeniu historii przekazanej przez Marię Orwid przez żyjącą krewną Teofili Kic – Barbarę Eberle-Kaznowską (T.Kic nie miała dzieci), starało się zadbać o grób Sprawiedliwej wśród Narodów Świata, który – od dekad nieopłacany – mógł zostać usunięty.

Razem lepiej

MZNP wraz z Towarzystwem Przyjaciół Przemyśla i Regionu podjęły się inicjatywy ocalenia zagrożonego likwidacją grobu i zorganizowały zbiórkę na rzecz renowacji nagrobka. Jak przekazała Bogusława Pieczyńska – prezes Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu, udało się zebrać 14 tys. 960 zł. Ta kwota pozwoliła dokonać owej renowacji oraz ufundować tablicę głoszącą:

„Teofila Kic podczas niemieckiej okupacji w czasie II wojny światowej z narażeniem życia ocaliła przed zagładą Klarę (Pfeffer) Orwid z d. Weinstock i jej córkę Marię (Pfeffer) Orwid za co została w 2008 r. uhonorowana przez Instytut Yad Vashem medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata"

B. Pieczyńska podkreśliła również, że ważne są nie tylko starania organizacji o zachowanie pamięci historycznej, ale i przeprowadzanie tzw. żywych lekcji historii, podczas których dzieci i młodzież (również obecne na wtorkowej uroczystości) będą poznawać sylwetki tych, którzy nie bali się darować czegoś więcej niż absolutne minimum.

O idei uratowania nagrobka Teofili Kic opowiedziała szerzej Alicja Zioło.

– podkreślała.

A. Zioło wspominała też jak bardzo Maria Orwid przeżyła fakt zlikwidowania grobu jej ojca. Miała do siebie wielki żal, że nie zadbała o to, by tę mogiłę uratować. Wyraziła nadzieję, że zadbanie o pamięć i miejsce spoczynku jej dobrodziejki Teofili Kic napawałoby ją radością i otuchą. 

Wspólna pamięć

W uroczystości udział wzięli m.in. dr hab. Maciej Pilecki – kierownik Kliniki Psychiatrii i Psychoterapii Dzieci i Młodzieży w Krakowie, Waldemar Rataj – dyrektor Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, Adam Sapeta – Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków, Łukasz Halota – kierownik biura Prezydenta Miasta Przemyśla, Radosław Sołek – starszy inspektor Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Rzeszowie, Olga Mielnikiewicz – przedstawicielka Muzeum Polin, Barbara Eberle-Kaznowska – krewna śp. Teofili Kic, mjr Cyprian Czarniecki – dyrektor Zakładu Karnego w Przemyślu (którego osadzeni często biorą udział w akcjach porządkowych na przemyskich nekropoliach), komendant Straży Miejskiej Jan Geneja, ks. prał. Stanisław Czenczek, ks. mitrat płk Jerzy Mokrauz, przemyska radna Anna Grad-Mizgała, przedstawiciele TPPiR, MNZP, czy uczniowie przemyskich placówek oświatowych – SOSW nr 2 i ZSEiO wraz z nauczycielami. Po oficjalnej części uroczystości, która miała miejsce na Cmentarzu Głównym, zebrani udali się do MNZP, gdzie odbyło się spotkanie upamiętniające Teofilę Kic i Marię Orwid.