Ulotna sztuka plakatu

W Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej czynna była wystawa poświęcona plakatowi – ulotnej sztuce ulicy, której życie trwa krótko. Ekspozycja składa się z dwóch części: plakatów muzealnych (ze zbiorów MNZP) i autorskich plakatów Leszka Żebrowskiego.

W tym roku mija 50 lat od organizacji I Ogólnopolskiego Przeglądu Plakatu Muzealnego i Ochrony Zabytków, zorganizowanego przez Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej pod patronatem Ministerstwa Kultury i Sztuki. Przemyska wystawa towarzysząca temu wydarzeniu była pierwszym[paywall] dorocznym tematycznym przeglądem, połączonym z nagrodzeniem najlepszych prac wydanych w 1968 roku. Do dzisiaj odbyło się dwadzieścia sześć edycji Ogólnopolskiego Przeglądu Plakatu Muzealnego. Najciekawsze z prezentowanych tam prac można oglądać na wystawie.

Zaczęło się dwieście lat temu

Pierwsze plakaty pojawiły się na przełomie XVIII i XIX wieku i wtedy spełniały funkcje reklamowe, stając się dźwignią handlu. Później, wraz z rozwojem technik drukarskich, plakat przybierał coraz ciekawszą formę graficzną i zaczął służyć propagandzie politycznej, ruchom i kampaniom społecznym, edukacji oraz informacji.

Głównymi środkami wyrazu plakatu są: symbol, metafora, alegoria i znak wizualny. Jego specyfiką jest bezpośrednie oddziaływanie na przypadkowego widza. Z czasem plakat zaczął być traktowany jako indywidualna wypowiedź artystyczna.

W Polsce apogeum plakatu przypada na lata 60. i 70. ubiegłego wieku, kiedy polscy artyści zaczęli zdobywać główne nagrody. W 1966 r. odbyła się pierwsza na świecie cykliczna impreza poświęcona sztuce plakatu.

Na I Międzynarodowym Biennale Plakatu złoty medal otrzymał Jan Lenica za plakat do opery Wozzeck. Wraz z sukcesami polskich artystów pojawiło się pojęcie „polska szkoła plakatu” i w 1968 roku w Wilanowie powstało pierwszego na świecie Muzeum Plakatu. Rok później w Przemyślu zorganizowano I Ogólnopolski Przegląd Plakatu Muzealnego i Ochrony Zabytków. Wystawie w muzeum towarzyszy bardzo starannie wydany katalog autorstwa Iwony Bobko, która jest też kuratorem wystawy.