W Boże Narodzenie bądźmy ze sobą naprawdę

– Kiedy jesteśmy pojednani z bliskimi i samymi ze sobą, łatwiej nam potem usiąść do wigilijnego stołu i zwyczajnie być z drugim człowiekiem – mówi franciszkanin ojciec Aleksander Paprzycki, koordynator Ośrodka Pomocy o. Wenantego Katarzyńca w Kalwarii Pacławskiej.

Boże Narodzenie i okres poprzedzający je, niestety, coraz częściej sprowadza się do zakupowego szaleństwa, sprzątania i zabiegania, jakie zwykle towarzyszy nam w tym czasie. Wyczekujemy na te święta, ale niekoniecznie znajdujemy czas na postawienie sobie pytania: po co właściwie je obchodzimy i jaka jest ich istota? Czy nie gubimy gdzieś po drodze sensu Bożego Narodzenia?

– Odpowiadając na to pytanie, warto przytoczyć żart, który mówi, że w piekle jest odpowiedni kocioł dla tych, którzy nie umyli okien na święta albo nie upiekli ciast. Dlatego warto uświadomić sobie, że czekamy przecież na przyjście Pana Jezusa, a nie na sanepid. Przychodzi do nas ten, który chce zobaczyć, jak na co dzień żyjemy i jaką jesteśmy wspólnotą, a nie to, czy mamy kurz na szafie. Co do prezentów, zakupów i całego przedświątecznego zgiełku, pamiętajmy, że marketing i konsumpcjonizm, które nas otaczają i wszystkie ruchy z nimi związane, same w sobie nie są czymś złym, ale zaczynają przeszkadzać w momencie, kiedy gubimy złoty środek. Marketing i konsumpcjonizm, które nakręcają dzisiejszy świat, mają nam pomóc w dojściu do czegoś, a nie stać się celem samym w sobie. Myślę, że opisana sytuacja bardzo przypomina tych, którzy 2 tysiące lat przed nami oczekiwali na przyjście Mesjasza – Żydów. Oni bardzo dobrze znali proroctwa, modlili się. A kiedy do nich przyszedł, w ferworze codziennego życia, swoich zajęć i trosk nie rozpoznali go. Tymi, którzy Go rozpoznali, byli natomiast pasterze, ludzie bardzo prości i ubodzy, którzy umieli się zatrzymać w pędzie życia. Drugimi, którzy potrafili rozpoznać Mesjasza, byli zaś magowie czy królowie – ludzie, którym nauka, mądrość i racjonalizm nie przeszkodziły rozpoznać i zobaczyć Boga. Dzisiaj jest podobnie. Z jednej strony przeżywamy co roku święta, szykujemy się do nich, a kiedy przychodzą, mijają niezauważone. Często jesteśmy nawet tymi świętami zmęczeni i tak naprawdę czekamy, żeby minęły, bo chcemy wrócić do normalnej rzeczywistości.

Czy cała otoczka związana ze świętami, świąteczny nastrój, dekoracje towarzyszące nam w sklepach praktycznie już od listopada nie utrudniają nam przeżywania adwentu? Dlaczego jest on nam potrzebny, by nie zgubić tego, co w świętach najważniejsze?

– Adwent to czas radosnego oczekiwania, przygotowania swojego serca i domu na przyjście Jezusa, czas, w którym mamy sobie uświadomić, że niewidzialny i przedwieczny Bóg przyszedł do naszej rzeczywistości i stał się jednym z nas. Trudno jest jednak czekać na coś, co ma się stać 24 – 25 grudnia, skoro już jest – świąteczne dekoracje i klimat mamy przecież w sklepach i naszym otoczeniu praktycznie od 3 listopada. Dawniej choinkę ubierało się w dzień Wigilii, a 24 grudnia trzymaliśmy ścisły post. To wszystko czemuś i coś miało nam uświadomić. Odpowiednio kształtowało hierarchię naszych wartości. Dzisiaj święta mają trwać jak najdłużej i jesteśmy tym potem zwyczajnie zmęczeni.

Jakie mamy zadanie do odrobienia przed świętami? Jak powinniśmy się duchowo oraz w kontekście więzi społecznych, rodzinnych przygotować do Bożego Narodzenia?

– Chrystus jest Bogiem, który przychodzi do nas; Panem, który przynosi pokój i dobro, ład i harmonię. Ważne jest, byśmy umieli to, co nam przynosi, mnożyć i dzielić się tym z innymi. Byśmy byli ludźmi dobra i pokoju. Umieli wcześniej, jeszcze przed świętami, pomyśleć o pojednaniu z bliskimi, znajomymi, sąsiadami. Nie warto odkładać tego na później. Pomyślmy również o poukładaniu spraw związanych z własnym sumieniem. Wówczas napięcie, które w sobie nosimy, zostanie zniwelowane. Kiedy jesteśmy pojednani z bliskimi i samymi ze sobą, łatwiej nam[paywall] potem usiąść do wigilijnego stołu i zwyczajnie być z drugim człowiekiem. Ważne też jest, byśmy umieli pomóc w sprawach związanych ze świętami, zapytać, czy jest coś, w czym możemy zaoferować pomoc, by przygotowania do świąt nie spoczęły na barkach jednej osoby. Czas poprzedzający święta nie powinien być wyłącznie czasem napięcia i dopinania wszystkiego na ostatni guzik. To jest ważne, ale ważniejsze jest, by umieć zrobić to razem i móc potem z uśmiecham razem te święta celebrować, mając poczucie, że ich organizacja to wysiłek nas wszystkich.

Przed świętami czynienie dobra przychodzi nam łatwiej: chętniej bierzemy udział w akcjach pomocowych i angażujemy się w inicjatywy charytatywne... Z czego to wynika?

– Przed świętami akcji pomocowych jest więcej niż w całym okresie w ciągu roku, co w jakiś sposób nas napędza. Jeśli inni pomagają, dlaczego nie ja. Samo w sobie nie jest to złe. To tzw. magia świąt, która sprawia, że chcemy mieć w tym czynieniu dobra swój udział. To szlachetne i dobre, tyle że bycie dobrym i szlachetnym nie powinno się ograniczać tylko do okresu Bożego Narodzenia. Przecież po świętach także będą ludzie potrzebujący, bezdomni, samotni i chorzy... Odniesienie do tej sytuacji znowu mamy w Biblii. Pan Jezus po swoim narodzeniu nie wrócił do nieba, ale został pośród ludzi, do których przyszedł, żeby z nimi być, uzdrawiać, przepowiadać i dawać nadzieję. Pamiętajmy jednak, że jeśli po świętach wyczulenie na potrzeby innych odłożymy na bok, na powrót zanurzając się w pędzie życia, to raczej blado będzie to wyglądać.

W czasie świąt spotykamy się przy wspólnym stole z bliskimi. To coraz rzadsza okazja do rozmowy i wysłuchania drugiej osoby. Na co dzień coraz trudniej przychodzi nam bezpośredni kontakt z drugim człowiekiem, uciekamy w smartfony, telewizję... Jak ten czas spotkania wykorzystać dobrze? Jednym słowem jak dobrze przeżyć te święta?

– To chyba najtrudniejsze pytanie. Bo jeśli jest tak, że chociaż żyjemy ze sobą na co dzień, tworząc małżeństwo, rodzinę czy wspólnotę i nie mamy dla siebie czasu, nie rozmawiamy ze sobą, to bardzo trudno będzie nam usiąść do wspólnego stołu. Dlatego wielu z nas Boże Narodzenie w dzisiejszych czasach, a w szczególności sama wigilia, wcale nie kojarzą się dobrze i miło. Raczej jest to chwila związana z dużym napięciem, sztucznością. Bo jeśli się dobrze nie znamy, święta pozostaną jedynie formą zachowania tradycji, czasem, po którym uciekniemy do swoich światów: przed komputer, przed telefon czy telewizor... Żeby nie być  ze sobą. A kiedy jesteśmy ze sobą naprawdę, zmuszeni jesteśmy stanąć przed sobą nadzy, odkryć się. Kiedy się odkrywamy, możemy z kolei zostać zranieni i tego chyba się boimy.

Chciałbym zatem życzyć wszystkim, by ten czas Bożego Narodzenia, czas spędzony ze sobą, był czasem, w którym zaczniemy tak naprawdę ze sobą być, czy to przez wspólne rozmowy, śpiewanie kolęd, wspólne posiłki czy spacery. To tak naprawdę spowoduje, że dobrze przeżyjemy te święta.

Dziękuję za rozmowę.