Ziemią związani

Wystawa malarstwa i rzeźby, czynna w Galerii Sztuki Współczesnej, jest osiemnastą edycją projektu Artefakty, który ma na celu pokazanie zjawisk i tendencji występujących w twórczości artystów regionu Podkarpacia.

Za nieco dwuznacznym tytułem Ziemią związani kryje się potrzeba przypomnienia i oddania hołdu grupie „Ziemia”. Jednej z bardziej znanych grup artystycznych działających prawie czterdzieści lat temu na terenie Podkarpacia. W wielkim skrócie można określić, że[paywall] program grupy odrzucał zdobycze kosmopolityzmu, odwoływał się do sztuki rodzimej, wywodzącej się z natury, ale jednocześnie unikał tradycyjnie pojmowanego folkloru, stawiając na autentyzm.

Początków „Ziemi” można się dopatrywać w szkicach krytyka i historyka sztuki Jacka Kawałka, publikowanych cyklicznie w ówczesnych Profilach. Podczas wernisażu Jacek Kawałek przypomniał postacie żyjących i nieżyjących już artystów z „Ziemi”. Ich zmagania z ówczesną, zdominowaną przez politykę rzeczywistością. Ich działania i wystawy pokazywane nie w znanych salonach, a w powiatowych domach kultury na Podkarpaciu, co wynikało z założenia, żeby ze sztuką niezależną od oficjalnego nurtu dotrzeć do ludzi na prowincji.

Kuratorem wystawy jest Błażej Burkacki, historyk sztuki, członek Podkarpackiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Dokonując wyboru prac zgromadzonych w zbiorach muzealnych, prywatnych oraz rzeszowskiego Biura Wystaw Artystycznych, zdecydował się na pokazanie twórczości czwórki artystów, najbardziej reprezentatywnych dla grupy „Ziemia”: Franciszka Frączka (1908 – 2006), Janiny Ożóg-Czarnowskiej, Stanisława Kuci (1937 – 1991) oraz Leszka Kuchniaka. Ich prace, pomimo, że od powstania upłynęło niekiedy sporo lat, mają w sobie nadal aktualne przesłanie. „Chcemy zachowania świata” – zdefiniowane przez członków grupy w 1980 roku.