ZUS na tropie lewych zwolnień

Chorowaliśmy wprawdzie więcej niż przed rokiem, jednak nie zawsze wystawione zwolnienia były zasadne. Tak w dużym skrócie przedstawia się bilans ubiegłorocznych kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich przez mieszkańców Podkarpacia. 303 osobom cofnięto zasiłki na łączną kwotę 536,8 tys. zł.

Osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim uznawana jest za niezdolną do pracy. Powinna się więc powstrzymywać od czynności opóźniających powrót do formy. Ale są tacy, którzy L4 wykorzystują niekoniecznie do rekonwalescencji. Informacje takie trafiają do ZUS nie tylko od „życzliwych” czy pracodawców. Osoba przebywająca na zasiłku chorobowym może być skontrolowana także losowo, więc musimy się liczyć z tym, że każde wystawione przez lekarza zwolnienie może być sprawdzone.

Kontrola może się odbyć na dwa sposoby. Poprzez wezwanie chorego do lekarza orzecznika, który przeprowadzi badanie lekarskie i sprawdzi, czy chory jest nadal niezdolny do pracy lub też poprzez sprawdzenie przez lekarza orzecznika ZUS dokumentacji medycznej znajdującej się u lekarza leczącego. Po drugie kontrolę może przeprowadzić również płatnik zasiłku – czyli ZUS lub pracodawca (w przypadku gdy jest uprawniony do wypłaty zasiłków). Mogą sprawdzić, co robimy w czasie chorobowego i czy przypadkiem nie wykonujemy w tym czasie innej pracy zarobkowej.

Będąc na zwolnieniu, pracowali za granicą

Z aktualnego podsumowania ZUS wynika, że mieszkańcy Podkarpacia na zwolnieniach lekarskich w 2023 roku spędzili łącznie 12,2 mln dni. W porównaniu z 2022 rokiem, to ponad 9,5 tys. więcej L4. Na co chorowaliśmy najczęściej?

Nie brakowało też tzw. trafionych kontroli, czyli przypadków cofnięcia zasiłków z powodu niewłaściwego wykorzystywania czasu absencji w pracy z powodu choroby. W 2023 Zakład Ubezpieczeń Społecznych w województwie podkarpackim przeprowadził kontrole wykorzystywania zwolnień lekarskich 3435 osób i 303 z nich[paywall] cofnięto zasiłki na łączną kwotę 536,8 tys. zł.

Co robili, będąc na zwolnieniu, ci, wobec których dokonano cofnięcia wypłaconych środków? Przykłady z naszego terenu można mnożyć. Były to m.in.: wyjazdy zarobkowe za granicę, udział w różnego typu uroczystościach typu chrzciny, wesela, spotkania towarzyskie, uczestnictwo w szkoleniach i egzaminach, wyjazdy na ferie czy wakacje, wykonywanie pracy „prywatnie”, polegającej np. na umieszczaniu ogłoszeń na portalach społecznościowych.

Była też sytuacja, że ubezpieczonego nie zastano podczas kontroli w miejscu zamieszkania, tymczasem inny domownik poinformował, że pojechał on do pracy. W złożonych wyjaśnieniach kontrolowany poinformował natomiast, że był na wigilii zakładowej i po drodze odebrał zamówione towary ze sklepów. Jeszcze innym razem kontrolujący odwiedzili miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, gdzie stwierdzono, że właściciel, będąc na zwolnieniu, obsługiwał klientów i przyuczał uczniów podczas praktyk do zawodu.

Warto też pamiętać, że zarówno ZUS, jak i pracodawca zawsze będą szukać chorego pod adresem widniejącym na zwolnieniu. Nie jest to adres zameldowania czy zamieszkania, ale adres pobytu podczas orzeczonej niezdolności. Dlatego warto zwrócić uwagę, jaki adres został wpisany na wystawionym przez lekarza L4.