40 lat minęło. Jubileusz PTSM

W Międzynarodowym Schronisku Młodzieżowym PTSM „Matecznik” w Przemyślu odbyło się spotkanie działaczy, członków i sympatyków towarzystwa z okazji 40. rocznicy jego utworzenia.

Początki przemyskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych zbiegły się z nowym podziałem administracyjnym Polski w 1975 r., czyli  powstaniem województwa przemyskiego. Ówczesny wiceminister oświaty i wychowania, a równocześnie prezes Zarządu Głównego PTSM skierował do Zarządu Oddziału Wojewódzkiego w Rzeszowie pismo o udzielenie wszechstronnej pomocy organizacyjnej przy tworzeniu nowych oddziałów. Zarekomendowano trójkę działaczy z zarządu w Rzeszowie do nowo utworzonego oddziału przemyskiego: Zofię Krogulecką i Stanisława Gawlika z Jarosławia oraz Ryszarda Jóźwika z Przemyśla. Zebranie organizacyjno-założycielskie odbyło się 21 listopada 1975 r. w budynku Wydziału Oświaty i Wychowania przy ul. Smolki 10. Pierwszym prezesem został wicekurator oświaty i wychowania w Przemyślu Andrzej Wojciechowski. Kolejnymi byli: Eligiusz Cząstkiewicz, Bronisława Kamińska, Aleksander Pawluk i aktualnie Marian Dzimira[paywall]. Przez pierwsze lata siedzibą było Kuratorium Oświaty i Wychowania, następnie SP 1 w Przemyślu. W 1987 r. oddział przeniósł się do prowadzonego przez siebie schroniska „Matecznik” przy ul. Lelewela 6, w którym istnieje do chwili obecnej.

Piękne dzieje

Historia tego obiektu to również dzieje przemyskiej turystki młodzieżowej. Wybudowany w 1928 r. jako bursa dla uczniów gimnazjum i liceum im. Morawskiego, po wojnie został przekształcony na budynek filialny Szkoły Podstawowej nr 10. Opuszczony od końca lat 70. ub. wieku niszczał. Z początkiem lat 80. władze miejskie podjęły decyzję o jego wyburzeniu. Jednak dzięki radnym miejskim i determinacji wiceprzewodniczącego tejże rady Andrzeja Szopy, prezydenta miasta Bogusława Pruchnika oraz dyrektora Departamentu Turystyki i Krajoznawstwa Ministerstwa Oświaty i Wychowania Marka Piekutowskiego zapadła decyzja o przekształceniu go w szkolne schronisko młodzieżowe. Prace remontowe zniszczonego obiektu prowadziła firma „Carpathia” z Roźwienicy. Ostateczny koszt wykonanych robót wraz z wyposażeniem nowego schroniska zamknął się wówczas kwotą 80 mln zł pozyskanych z Ministerstwa Oświaty. Budynek został uroczyście oddany 3 października 1987 r. Pierwsi turyści zameldowali się w schronisku 7 października 1987 r.

Siedmiomilowe buty

Po 1989 r., po przemianach ustrojowych, oddział był zmuszony do samodzielnego poszukiwania źródeł dochodów. Przez kolejne lata prowadził swoją działalność z środków pozyskiwanych z organizacji obozów wędrownych, wpłat członkowskich, organizacji kursów kierowników wycieczek i obozów wędrownych, kursów wychowawców i kierowników placówek wypoczynku. Przygotowano znaczącą kadrę (2 tys. osób) do działalności krajoznawczo-turystycznej dzieci i młodzieży, także wypoczynku zimowego i letniego. Uczestnikami kursów byli nauczyciele, studenci, księża i klerycy przemyskiego Wyższego Seminarium Duchownego.
Oddział był organizatorem cyklicznych imprez turystycznych adresowanych do dzieci i młodzieży, m.in.: „Rajdów Przedszkolaków” i później klas I – III (dzieci z Przemyśla jako pierwsze w Polsce zdobywały odznakę turystki kwalifikowanej „Siedmiomilowe buty”), rajdów szkolnych kół PTSM, wojewódzkich konkursów krasomówczych, konkursów krajoznawczych „Poznajemy Ojcowiznę”, zlotów placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów dziecka, festiwali piosenki turystycznej.
Wśród kilku tysięcy członków, którzy przewinęli się przez przemyski oddział w ciągu 40 lat, trzeba wymienić najbardziej zasłużonych w krzewieniu turystyki i krajoznawstwa wśród dzieci i młodzieży: Wojciecha Dudka, Mariana Dzimirę, Ryszarda Jóźwika, Aleksandra Pawluka, Aleksandrę Pieczek, Alicję i Andrzeja Szopów (jako jedyny otrzymał tytuł członka honorowego Zarządu Głównego PTSM), Marię Wojtasik oraz Halinę Zając.