Czy doszło do plagiatu raportu o parku kulturowym?

Nazwanie tego plagiatem byłoby pewnym nadużyciem, ale faktem jest, że fragmenty „Raportu z konsultacji społecznych w sprawie zamiaru utworzenia Parku Kulturowego Stare Miasto w Przemyślu” z 2019 r. są identyczne jak w „Raporcie z konsultacji społecznych w sprawie zamiaru utworzenia Parku Kulturowego Nowa Huta” z 2017 r. Przemyśl i krakowską dzielnicę Nowa Huta dzielą setki kilometrów. Dlaczego nikt z Zespołu ds. Utworzenia Parku Kulturowego w Przemyślu nie zadał sobie trudu, aby samodzielnie napisać o zaletach jego wprowadzenia w nadsańskim grodzie, tylko skopiował słowo w słowo fragmenty z opracowania przygotowanego przez Stowarzyszenie Pracownia Obywatelska, do którego wszelkie prawa majątkowe ma gmina miejska Kraków? Nie wiadomo.

Jak można przeczytać w krakowskim raporcie z 2017 r. „(...) 11 czerwca 2014 r. Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę w sprawie zamiaru utworzenia parków kulturowych na obszarze Gminy Miejskiej Kraków pn.: „Park Kulturowy Nowa Huta” oraz „Park Kulturowy Stare Podgórze z Krzemionkami”.

Na zlecenie Prezydenta Miasta Krakowa przygotowany został projekt „Planu ochrony Parku Kulturowego Nowa Huta”. Sporządzenie takiego dokumentu jest wymagane ustawowo dla każdego parku kulturowego. Autorem opracowania jest zespół naukowców z Politechniki Krakowskiej pod kierownictwem prof. Zbigniewa Myczkowskiego, który wcześniej przygotowywał „Plan ochrony Parku Kulturowego Stare Miasto”[paywall].

Projekt „Planu ochrony Parku Kulturowego Nowa Huta” został pozytywnie zaopiniowany przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (...)”.

Opracowanie ma 55 stron i dokładnie analizuje przede wszystkim przeprowadzone w tej krakowskiej dzielnicy konsultacje społeczne. Konsultacje, które trwały miesiącami.

– Raport ten został upubliczniony poprzez jego zamieszczenie 22 września 2017 roku na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Miasta Krakowa. Nasze miasto, będąc prekursorem i ogólnopolskim liderem w korzystaniu z tej formy ochrony krajobrazu kulturowego, a jesteśmy jedynym miastem, w którym utworzono aż trzy parki kulturowe, propaguje ideę tworzenia parków kulturowych. Chętnie dzielimy się swoim doświadczeniem poprzez udzielanie informacji i wyjaśnień, z czego korzystało już wiele miast, by wymienić Warszawę, Gdańsk czy Zakopane – powiedziała Anna Latocha z Wydziału Komunikacji Społecznej Biura Prasowego Urzędu Miasta Kakowa.

Zespół pod przewodnictwem radnego Majkowskiego

18 marca 2019 r. Rada Miejska Przemyśla podjęła uchwałę w sprawie zamiaru utworzenia Parku Kulturowego w obszarze Starego Miasta w Przemyślu.

Powołany przez prezydenta Wojciecha Bakuna specjalny zespół, na czele którego stanął radny Mirosław Majkowski, przygotował projekt granic Parku Kulturowego Stare Miasto w Przemyślu, który po poprawkach został pozytywnie zaopiniowany przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Kolejnym etapem prac było zlecenie sporządzenia „Planu ochrony Parku Kulturowego Stare Miasto w Przemyślu”. Takowy również powstał.

Innym wymaganym dokumentem był „Raport z konsultacji społecznych w sprawie zamiaru utworzenia Parku Kulturowego Stare Miasto w Przemyślu”. Takowy również powstał, a jego autorem był M. Majkowski.

Ten dokument liczy kilkanaście stron. Światło dzienne ujrzał w październiku 2019 r.

Babol w dokumencie

– Ze zdumieniem przeczytałam post zamieszczony w mediach społecznościowych na profilu Przemyskie Historie o tym, że w raporcie, podsumowującym konsultacje społeczne w Przemyślu, dotyczącym utworzenia Parku Kulturowego Starego Miasta, w jednym akapicie zamiast nazwy miasta Przemyśla widnieje nazwa Nowa Huta. Nie mieściło mi się w głowie, że w oficjalnym dokumencie mógł się pojawić taki babol – powiedziała przewodnicząca Zarządu Osiedla nr 1 Stare Miasto Anna Grad-Mizgała.

– Przypadek? Byłam obecna na wszystkich konsultacjach. Pamiętam, jak mieszkańcy i przedsiębiorcy wielokrotnie podnosili, iż prace nad utworzeniem parku kulturowego Przemyślu przebiegają w niespotykanie szybkim tempie. Zwracaliśmy uwagę, że w innych miastach przygotowania do takich działań trwały nawet do ośmiu lat. Inicjator i pomysłodawca, pan radny Mirosław Majkowski, nie przyjmował jednak żadnych naszych argumentów. Bardzo wiele wskazuje na to, że autorzy raportu z naszego miasta posiłkowali się po prostu i wprost raportem z Nowej Huty. W trakcie spotkań konsultacyjnych wielokrotnie powoływali się na przykłady Krakowa czy Wrocławia. A mieszkańcy zwracali uwagę na różnice między tymi miastami a Przemyślem, zwłaszcza jeśli chodzi o potencjał gospodarczy i ekonomiczny. Osobiście jestem bardzo zbulwersowana faktem, że zespół przygotowujący raport w Przemyślu potraktował nas, mieszkańców, jak głupków. Nawet nie zrobili porządnej korekty publikowanego tekstu – podsumowała A. Grad-Mizgała.

Skopiowane zalety

Z odnalezieniem w sieci „Raportu z konsultacji społecznych w sprawie zamiaru utworzenia Parku Kulturowego Nowa Huta” z 2017 r. nie było żadnych problemów. Podobnie jak „Raportu z konsultacji społecznych w sprawie zamiaru utworzenia Parku Kulturowego Stare Miasto w Przemyślu” z 2019 r.

Niestety, już bez frazy: „Park Kulturowy przyniesie do Nowej Huty turystów i pieniądze, które będą okazją do rozwoju”. Ktoś ją usunął. Tyle, że w internecie nic nie ginie...

Oba dokumenty zawierają listę tych samych zalet, jakie – zdaniem mieszkańców i przedsiębiorców – może przynieść wprowadzenie Parku Kulturowego zarówno w Przemyślu, jak i w Nowej Hucie. Ktoś najprawdopodobniej skopiował owe zalety nowohuckie i przeniósł na przemyski grunt.

– Po ujawnieniu tej oczywistej pomyłki, bo ktoś po prostu zapomniał zamienić Nową Hutę na Przemyśl, znalazłam w sieci raport z konsultacji społecznych utworzenia parku kulturowego w Nowej Hucie i porównałam go z takim samym raportem z Przemyśla z 2019 roku. Znalazłam całe zdania z wniosków przeniesione do raportu przemyskiego – potwierdziła A. Grad-Mizgała.

Jak już wspomnieliśmy, nazwanie tego działania plagiatem byłoby pewnym nadużyciem. Ale dla ciekawości prezentujemy jego definicję:

„pojęcie z zakresu prawa autorskiego oznaczające skopiowanie cudzego utworu wraz z przypisaniem sobie prawa do autorstwa poprzez ukrycie pochodzenia splagiatowanego utworu”.

Nikt nie pytał, czy można...

Mając pewne wątpliwości dotyczące autentyczności i samodzielności fragmentów opracowania przemyskiego raportu z konsultacji społecznych, zapytaliśmy w Urzędzie Miasta Krakowa, czy ktokolwiek z Zespołu ds. Utworzenia Parku Kulturowego w Przemyślu, któremu przewodniczył radny M. Majkowski, zwracał się do nich z prośbą, pytaniem o wydanie zgody na „skopiowanie” całych fragmentów „Raportu z konsultacji społecznych w sprawie zamiaru utworzenia Parku Kulturowego Nowa Huta” z 2017 roku?

– Żaden członek Zespołu do spraw Utworzenia Parku Kulturowego w Przemyślu nie zwracał się do Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa z takową prośbą czy pytaniem o wydanie zgody na możliwość skopiowania treści „Raportu z konsultacji społecznych w sprawie zamiaru utworzenia Parku Kulturowego Nowa Huta” z 2017 roku. Nasza gmina miejska posiada wszelkie prawa majątkowe do tego dokumentu. Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa nie będzie na razie się odnosić do kwestii wykorzystania materiałów wytworzonych na zlecenie Gminy Miejskiej Kraków – powiedziała cytowana już A. Latocha.

Czy prezydent był świadomy?

Sprawę przedstawiliśmy także w Urzędzie Miejskim w Przemyślu, dodając oczywiście informację o tym, że nikt w Wydziale Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa nie wiedział o wykorzystaniu materiałów „wytworzonych” na zlecenie gminy miejskiej Kraków w przemyskim raporcie.

Jako że projekt uchwały o powołaniu Parku Kulturowego w Przemyślu wraz z uzasadnieniem parafował prezydent miasta Przemyśla Wojciech Bakun i został on przyjęty podczas jednej z sesji, zapytaliśmy, czy prezydent miasta wiedział o takiej sytuacji i czy był świadomy, że mogło dojść do splagiatowania całych fraz raportu z 2017 r. dotyczącego Nowej Huty?

– W związku z urlopem Miejskiego Konserwatora Zabytków, pełniącego nadzór nad pracami związanymi z Parkiem Kulturowym, a także nieobecnością prezydenta miasta Przemyśla, wynikającą z uczestnictwa w Forum Ekonomicznym w Karpaczu, odpowiedź na przesłane pytania będzie możliwa w najbliższym tygodniu – powiedział Kamil Krukiewicz z Biura Prezydenta Miasta Przemyśla.

fot.ze zbiorów własnych
Fragment „Raportu z konsultacji społecznych w sprawie zamiaru utworzenia Parku Kulturowego Nowa Huta” z 2017 r.

fot.ze zbiorów własnych
Fragment „Raportu z konsultacji społecznych w sprawie zamiaru utworzenia Parku Kulturowego Nowa Huta” z 2017 r.