Czy szary obywatel ma szanse w starciu w potężną korporacją? Pan Mariusz walczy o swoją ziemię

Działka, należąca od wielu lat do rodziny Bukalskich, znajduje się na obrzeżach Przemyśla. Między ulicami Lwowską i Jasińskiego. Na ponad 20 arach oddział PGNiG w Sanoku, będący częścią wielkiej państwowej spółki Orlen, prowadzi eksploatację złóż naturalnych, w tym wypadku gazu ziemnego. I chce – zdaniem Bukalskich – w części ich wyrugować! Tak, jak to miało miejsce podczas pruskiego zaboru.

Były lata 60. zeszłego stulecia. Pan Mariusz był małym chłopcem, który z ojcem regularnie bywał na tej działce. Pamięta, że już wówczas coś kopali. Robili wielkie odwierty i… znaleźli... gaz ziemny.

– dodał pan Mariusz.

Od tego czasu sprawą zajmuje się on. Od prawie 5 lat toczy boje o rodzinną własność. Spotkał się wspólnie z bratem z przedstawicielami sanockiego oddziału PGNiG. Jedni zaproponowali swoje, drudzy swoje warunki. Na tym się skończyło.

– powiedział pan Mariusz.

Pod koniec stycznia br. do Sądu Rejonowego w Przemyślu wpłynął pozew ze spółki Orlen z Płocka, którą reprezentuje radca prawny z sanockiego oddziału PGNiG. Pozew o… ograniczenie prawa własności nieruchomości bratu pana Mariusza – Zygmuntowi Bukalskiemu. Chodzi o tę działkę, na której wydobywany jest gaz ziemny. Ograniczenie prawa własności miałoby obowiązywać do 31 grudnia 2037 r.

Ustawa z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze w artykule 18., dotyczącym ograniczenia prawa własności nieruchomości mówi m.in.: „1. Jeżeli cudza nieruchomość lub jej część jest niezbędna do wykonywania działalności regulowanej ustawą, przedsiębiorca może żądać umożliwienia korzystania z tej nieruchomości lub jej części przez czas oznaczony, za wynagrodzeniem. 2. Korzystanie, o którym mowa w ustępie 1., nie może obejmować prawa do pobierania pożytków z nieruchomości. 3. Jeżeli na skutek ograniczenia prawa nieruchomość lub jej część nie nadaje się do wykorzystania na dotychczasowe cele, właściciel (użytkownik wieczysty) może żądać, aby przedsiębiorca dokonał jej wykupu. 4. W sprawach spornych rozstrzygają sądy powszechne”.

– dowodzi pan Mariusz.

– dodał[paywall].

W czym tkwi problem? Otóż najprawdopodobniej w braku konsensusu. Braku rozmów, pertraktacji. Zdaniem przedstawicieli sanockiego oddziału PGNiG, ci dążyli do polubownego zakończenia sporu i zawarcia umowy najmu części działki. Zaproponowali swoje warunki finansowe. Za okres od 14 listopada 2022 r. do 13 listopada 2027 r. (z możliwością przedłużenia umowy najmu) chcieli płacić 3 tys. 550 zł rocznie. Jednocześnie zaproponowali także jednorazowe wynagrodzenie w kwocie 6 tys. zł (od 1 stycznia 2021 r. do 14 listopada 2022 r.) tytułem bezumownego korzystania z nieruchomości. Jak już wspomnieliśmy, pan Mariusz kategorycznie odmówił zawarcia umów na takie kwoty. Przedstawił swoje warunki. 31 tys. zł rocznego czynszu i 30 tys. zł tytułem bezumownego korzystania z nieruchomości. Jednocześnie przedstawił dwie tzw. noty obciążeniowe na kwotę 15 tys. zł. Te z kolei były nie do zaakceptowania przez firmę, bo – ich zdaniem – znacząco odbiegały od rynkowych wartości czynszu najmu nieruchomości podobnych.

– stwierdził M. Bukalski.

W pozwie dotyczącym ograniczenia prawa własności nieruchomości Orlen SA powołuje się m.in. na decyzję ministra środowiska z 25 czerwca 2019 r., przedłużającą koncesję na wydobywanie gazu ziemnego ze złoża „Przemyśl”, m.in. na obszarze miasta, do 31 grudnia 2037 r. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, przedłużenie koncesji było podyktowane interesem Skarbu Państwa, złoże gazu ziemnego „Przemyśl” jest bowiem dobrem społecznym, które spółka eksploatuje. Brak możliwości eksploatacji złoża byłoby sprzeczne z interesem społecznym, którego konkretyzacją jest racjonalna gospodarka złożami kopalin, w tym złożami gazu ziemnego.

Dowodzą, że nieruchomość należąca do Bukalskich jest niezbędna do prowadzenia nieprzerwanych i bezpiecznych prac eksploatacyjnych odwiertu „Przemyśl – 67” oraz odwiertu „Przemyśl – 95”, w tym dostępu i dojazdu do infrastruktury górniczej związanej z odwiertem, a w szczególności usuwania awarii, konserwacji, przeglądów i obchodów technologicznych.

– podsumował M. Bukalski.