Dieta przy refluksie. Co jeść, a czego unikać?

Według danych medycznych choroba refluksowa przełyku dotyka od 4 do 7 proc. osób dorosłych. Jesteś w tej grupie? Sprawdź, jak zmienić dietę i nawyki żywieniowe, aby wyeliminować nieprzyjemne dolegliwości.

Choroba refluksowa przełyku, refluks żołądkowo-przełykowy (ang. GERD – gastroesophageal reflux disease) to powszechna dolegliwość, związana z dysfunkcją mięśnia zwanego dolnym zwieraczem przełyku. Polega na nieprawidłowym cofaniu się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku i wywołuje wiele nieprzyjemnych objawów, takich jak: zgaga, nieprzyjemny smak w ustach, poranna chrypka, ból w klatce piersiowej, uporczywy kaszel czy świszczący oddech. Oprócz leczenia farmakologicznego duże znaczenie w eliminacji tych dolegliwości ma odpowiedni jadłospis.

Jakie produkty włączyć do menu?

Dieta na refluks to przede wszystkim menu lekkostrawne, składające się z 5 – 6 niewielkich objętościowo posiłków dziennie, spożywanych w regularnych odstępach czasowych. Ostatni powinien być zjedzony na 2 – 3 godziny przed snem. Potrawy powinny mieć delikatną konsystencję, która nie wymaga intensywnego gryzienia i żucia. Najlepiej, by były gotowane (również na parze), duszone, pieczone w folii, bez obsmażania. Co jeść? Chude wędliny i mięsa (drób, cielęcina, ryby), chudy nabiał (twaróg, mleko, śmietana, jogurty, serki homogenizowane, kefir i białe serki), jaja na miękko, jajecznicę, łuskany biały ryż, drobne kasze i makarony, jasne pieczywo pszenne. Spośród warzyw i owoców dobrze tolerowane w refluksie są: marchew, buraki, ziemniaki gotowane, bataty, cukinia, kabaczek, sałaty i warzywa zielone liściaste (z wyjątkiem rukoli), dynia, jabłka, banany, winogrona, owoce jagodowe, morele, brzoskwinie czy arbuz.

Jakie produkty wykluczyć z diety?

Ulgę w chorobie refluksowej przyniesie wykluczenie z diety produktów i potraw zwiększających wydzielanie kwasu solnego oraz opóźniających tempo opróżniania żołądka. Należy zrezygnować z ciężkostrawnych dań smażonych, tłustego mięsa (w tym wędlin, podrobów, pasztetów i ryb), esencjonalnych sosów, zup i bulionów oraz fast-foodów. Niewskazane są potrawy pikantne, kwaśne i słone, z dużą ilością ostrych przypraw czy octu.  Należy do minimum ograniczyć tłuste mleko, jogurty i sery (żółte, pleśniowe i topione), jaja na twardo, pieczywo razowe, żytnie i chrupkie, gruboziarniste kasze, warzywa cebulowe, kapustne i strączkowe, pomidory i ich przetwory, szparagi, karczochy, warzywa marynowane (pikle), grzyby, a także owoce i soki cytrusowe, wiśnie, czereśnie, gruszki, śliwki, owoce suszone i kandyzowane, wszystkie nasiona, orzechy i pestki, słodycze z czekoladą, alkoholem i miętą, mocną kawę i herbatę, napoje gazowane.

Zmień nawyki!

Modyfikacja menu to zaledwie pierwszy krok do uwolnienia się od nieprzyjemnych objawów refluksu. Kolejnym jest zmiana stylu życia. Co zalecają dietetycy? Przede wszystkim zrzucenie nadprogramowych kilogramów i wprowadzenie większej ilości ruchu. Umiarkowana aktywność fizyczna, na czczo lub 2 – 3 godziny po posiłku, trwająca przynajmniej 30 minut, zmniejsza ryzyko wystąpienia objawów choroby.

Pacjentom refluksowym, dotąd nieaktywnym fizycznie, zaleca się m.in.: spacery, jazdę na rowerze, pływanie, nordic walking, jazdę na rolkach, bieganie o niskiej intensywności. Należy unikać ćwiczeń, które uwzględniają gwałtowne pochylanie ciała oraz wywierają nacisk na jamę brzuszną. Osoby wykonujące pracę za biurkiem powinny pamiętać o prawidłowej, wyprostowanej postawie ciała. Niewskazane jest noszenie obcisłej bielizny i ubrań, spożywanie alkoholu, palenie tytoniu oraz żucie gumy.

Znaczenie ma także pozycja podczas snu – jeśli śpisz na plecach, górna część ciała powinna być uniesiona o ok. 30 stopni względem dolnej; pamiętaj, że leżąc na lewym boku, będziesz się znajdować w anatomicznej pozycji antyrefluksowej.