Reklama

Kamienny, prawie 400-letni krzyż wymaga renowacji

30/03/2019 15:30

Żeby krzyż nie zginął, został wzięty przez rodzinę mieszkającą obok. Udało się go odkopać dzięki uprzejmości właścicieli posesji i sprawdzić, jak wygląda w całości.<br/>fot.www.ziemialubaczowska.pl — Żeby krzyż nie zginął, został wzięty przez rodzinę mieszkającą obok. Udało się go odkopać dzięki uprzejmości właścicieli posesji i sprawdzić, jak wygląda w całości.
fot.www.ziemialubaczowska.pl

Niedawno na jednej z posesji w Lisich Jamach miłośnicy historii odkopali kamienny krzyż. Okazało się, że może liczyć niemal 400 lat.

W 1629 r. doszło do najazdu Tatarów na ziemię lubaczowską. Lisie Jamy zostały przez nich w 90 procentach zniszczone[paywall]. Zabici ludzie zostali pochowani w zbiorowej mogile na skraju wsi, obok zarośniętego stawu w kształcie serca. – Mieszkańców całej wsi zakopano w jednym miejscu i usypano kopiec. Pierwotnie na pewno stał na nim drewniany krzyż, z biegiem czasu, po kilkudziesięciu latach, a nawet później został zamówiony kamienny krzyż na mogiłę. Musimy brać pod uwagę to, że szczególnie przed 1848 rokiem, czyli przed zniesieniem pańszczyzny, żadnego chłopa nie było stać na zakup kamiennego krzyża, tym bardziej na postawienie czegokolwiek bez zgody właściciela ziemskiego. Jeżeli jakiś krzyż został postawiony przed 1848 rokiem, to prawdopodobnie przez rodzinę księdza, ewentualnie przez właściciela ziemskiego – tłumaczy jeden z pasjonatów historii z tamtego terenu Grzegorz Ciećka.

20-metrowy kopiec

Kopiec o średnicy ok. 20 m został rozkopany, a piasek wykorzystano do innych celów.– Wszystko znakomicie widać na mapie geoportalu. Żeby krzyż nie zginął, został wzięty przez rodzinę mieszkającą obok. Udało się go odkopać dzięki uprzejmości właścicieli posesji i sprawdzić, jak wygląda w całości. Okazuje się, że pierwotnie był umieszczony w kamiennej podstawie, bo ma wystrugany czop. Obok krzyża znajdziemy kawałek tej podstawy. Tego typu krzyży na pewno nie stawiano w XVII wieku, bo wtedy wyrabiane były głównie bez podstaw, wbijane bezpośrednio w ziemię, jak w Młodowie czy Starym Bruśnie – wyjaśnił G. Ciećka.

W okolicach Lisich Jam wciąż żywa jest legenda mówiąca o tym, że ten kopiec to mogiła wodza tatarskiego. – To lokalna bajka. Praktycznie nie ma takiej możliwości, by na takim kopcu mieszkańcy kilkadziesiąt lat później postawili krzyż! Najprawdopodobniej była to mogiła z 1629 roku. Możliwe, że dopiero w połowie XVIII wieku albo później został postawiony na niej ten kamienny krzyż – podsumował G. Ciećka. Teraz prawie 400-letni krzyż trafi do renowacji.
mars