Krzysztof Zanussi kręci u nas „Eter”

– Po raz pierwszy realizuję film fabularny na terenie Podkarpacia, jego akcja dzieje się na początku XX wieku w Galicji i tę Galicje przyjechaliśmy tu odtworzyć – przekonywał reżyser Krzysztof Zanussi, który realizuje tutaj zdjęcia do swojego filmu „Eter”.

– Był czas, kiedy eter był przedmiotem wielkiej fascynacji, pod koniec XIX wieku, bo miał taką siłę, której przedtem nie znano, uśmierzał ból i odbierał świadomość – powiedział Zanussi, który w czwartek, 7 bm. spotkał się z dziennikarzami w pałacu w Sieniawie, gdzie kręcono ujęcia. – Była też taka hipoteza, że[paywall] wszechświat jest wypełniony eterem. Ten eter jest w filmie metaforyczny, bo jest on narzędziem zniewolenia i narzędziem zbawienia – dodał.

Jak podkreślił reżyser, historia nawiązuje do mitu Fausta. Bohaterem jest wojskowy lekarz, który w twierdzy prowadzi badania na ludziach.

– Jest to człowiek, który pomylił religię z nauką, a tego nie trzeba mylić i o tym będzie ten film – zdradza jego twórca. 

Filmowcy przez 6 dni realizowali ujęcia  na Podkarpaciu. Nagrywali je w Sanoku, Zagórzu, Jarosławiu, Posadzie Rybotyckiej, w iwonickim kościele oraz nad Wisłokiem, który grał granicę między carską Rosją a Austro-Węgrami. Ponadto byli obecni w pałacu w Zarzeczu i właśnie w Sieniawie.

– W Sieniawie nagrywana była  scena związana z balem, jaki w przejętym przez Rosjan po Powstaniu Styczniowym, majątku wydaje bogata Rosjanka – opowiadał Zanussi. – Kobieta ta kazała rozebrać okolicznych chłopów i ustawić ich na postumentach w parku, w postawach greckich rzeźb. Było to w zimie.  Jeden z chłopów ciężko zachorował i zmarł. To prawdziwa historia, którą wplotłem w scenariusz, a która ma ogromne znaczenie dla losów jednego z bohaterów „Eteru” – wyjaśniał.

Produkowany przez Studio Filmowe TOR film powstaje w koprodukcji polsko-ukraińsko- węgiersko-litewskiej. W roli głównej wystąpi Jacek Poniedziałek. Oprócz niego zobaczymy Andrzeja Chyrę, Małgorzatę Pritulak. Oprócz nich na ekranie pojawi się debiutantka, ukraińska aktorka Maria Ryaboshapka.

– Scenariuszowo rzecz biorąc akcja filmu rozgrywa się w Galicji, na rubieżach Cesarstwa Austro-Węgierskiego i jesteśmy bardzo zadowoleni, że mogliśmy trafić do wielu historycznych miejsc i tu na miejscu kręcić – zdradza Janusz Wąchała, zastępca dyrektora do spraw produkcji Studia Filmowego TOR. – Po pierwsze ze względu na ich historyczny wymiar, po drugie ze względu na atrakcyjność miejsc zdjęciowych. Każdego dnia jesteśmy gdzie indziej i z pewnością te widoki i ujęcia będą wartością dodaną w filmie. Dzięki dofinansowaniu z regionu mogliśmy wyjechać z Warszawy w plener, ą to ma duże znaczenie dla powstającego  filmu – nie ukrywa.

Operatorem zdjęć „Eteru” jest Piotr Niemyjski. Scenografię przygotowuje Joanna Macha autorka scenografii i dekoracji do wielu filmów, między innymi: „Pokotu”, „Drogówki”, „Serce serduszko”, „Córki dansingu”, „Ile waży koń trojański” czy „Jack Strong”.

„Eter” zyskał dofinansowanie samorządu województwa podkarpackiego i miasta Rzeszów.

– Stało się to możliwe dzięki I edycji Podkarpackiego Regionalnego Funduszu Filmowego – informuje Aleksandra Gorzelak-Nieduży z Urzędu Marszałkowskiego w Rzeszowie.

Krzysztof Zanussi nie krył zadowolenia z tego faktu.

– Jesteśmy beneficjentami regionalnego funduszu filmowego, który dopiero powstał na Podkarpaciu i jest tu nowością – przyznał. – Bardzo się cieszymy i bardzo dziękujemy. Ten system funduszy regionalnych jest bardzo rozpowszechniony w całej Europie i jest to sposób na aktywizowanie miejscowych sił i daje troszkę rozgłosu, bo filmy lądują tam, gdzie są zapraszane. My w tym filmie jesteśmy beneficjentami podobnego funduszu z Włoch, z regionu Friuli Wenecji Julińskiej. W ten sposób regiony stają się kooproducentami filmów, a Podkarpacie właśnie wkroczyło na drogę takich zachęt, które mają nakłonić filmowców, byśmy w dane miejsce przyjechali, nawet jeżeli jest to nieco dalej. Zyskujemy za to dodatkowe wsparcie na realizację filmu – zakończył.