Na co pomaga chrzan?

Intensywny, wyrazisty smak i ostry zapach chrzanu, sprawiają, że trudno pomylić go z inną rośliną przyprawową. Od dawna związany jest z polską tradycją kulinarną – bez niego trudno wyobrazić sobie smakowite ogórki kiszone czy ćwikłę. Jest obowiązkowym dodatkiem do wielkanocnych potraw. Jednak warto sięgać po niego częściej niż od święta, bo lista jego zalet jest naprawdę imponująca!

Nie do końca wiadomo, skąd chrzan pochodzi i jak to się stało, że zyskał popularność wśród kulinarnych smakoszy. Jego droga na nasze stoły jest długa i prawdopodobnie ma swój początek w starożytnym Egipcie, gdzie korzeń chrzanu ceniono głównie ze względów prozdrowotnych. Chrzanowe mikstury miały leczyć wiele schorzeń – od infekcji dróg oddechowych po pasożytnicze zakażenia układu pokarmowego. Olbrzymie liście rośliny wykorzystywano do zabezpieczania żywności przed zepsuciem. W dawnej Europie chrzan był znany, ale nie cieszył się dużą popularnością. Pojawił się około XI w. – w swoim traktacie o leczniczym i szkodliwym działaniu roślin i minerałów wymienia go św. Hildegarda z Bingen. W XV wieku był używany w kuchni duńskiej i niemieckiej, a później angielskiej, głównie do przyprawiania sosu rybnego. Sytuacja miała się zmienić dopiero w XIX wieku, kiedy jego walory docenił cesarz Austrii Franciszek Józef. Historycy twierdzą, że zalecał dodawanie chrzanu do niemal wszystkich potraw mięsnych i – być może – za sprawą rośliny żył w zdrowiu aż 90 lat. Dziś trudno znaleźć książkę kucharską, która nie zawierałaby choćby kilku przepisów z tym aromatycznym korzeniem. Ostry i mocny aromat chrzanu dodaje potrawom pikanterii, rozgrzewa, a tłuste i ciężkie dania czyni łatwiej strawnymi. Doskonale komponuje się z wędlinami, jajkami i mięsem. Golonka, karkówka czy duszona wołowina z dodatkiem chrzanu tworzą wspaniałą ucztę dla podniebienia. Ale smak to nie wszystko!

Nie tylko na trawienie

Chrzan to obowiązkowa pozycja w kuchni każdego, kto ceni naturalne sposoby na zdrowie.  Zapobiega sezonowym infekcjom i wzmacnia organizm. Zwalcza bakterie, które mogą powodować katar, kaszel, grypę, ale też zapalenie nerek, pęcherza i dróg moczowych. Przydaje się przy problemach z zatokami, pomaga w bólach reumatycznych, zaburzeniach trawienia. Te właściwości chrzanu wynikają z obecności synigryny – substancji odpowiadającej za jego charakterystyczny smak. Badacze podkreślają jej działanie antybiotyczne, odkażające, antywirusowe, grzybobójcze i bakteriobójcze. Ale nie tylko! Dzięki niej chrzan pobudza apetyt, poprawia przemianę materii i trawienie. Na dodatek doskonale rozgrzewa. Już nasze babcie wiedziały, że okłady z tartego chrzanu to znakomite remedium na obolałe stawy. W medycynie niekonwencjonalnej stosuje się je przy bólach mięśniowych pleców i w pasie, nerwobólach, zapaleniu korzonków nerwowych czy rwie kulszowej. W postaci syropu chrzan działa wykrztuśnie i przydaje się przy uciążliwym kaszlu. Natomiast wdychanie olejków eterycznych, które unoszą się nad świeżo tartym chrzanem, udrażnia zatkane zatoki.

Skarbnica cennych składników

Korzeń chrzanu dostarcza też sporą dawkę witamin i minerałów. Zawiera znaczną ilość witaminy C, witamin z grupy B, prowitaminę A oraz składnikow mineralnych, takich jak: potas, wapń, fosfor, magnez, żelazo, mangan, sód, cynk, siarkę, fosfor, jod, chlor. Znajdziemy w nim również flawonoidy, olejki eteryczne, cukry, enzymy i błonnik. Warto wiedzieć, że gotowany chrzan traci wiele składników (zwłaszcza witaminę C) i dlatego zaleca się spożywać go na surowo.

Co za dużo, to niezdrowo