Nadciąga demograficzna zapaść?

Jak podaje GUS, w końcu 1 kwartału 2025 r. ludność Polski liczyła 37 mln 437 tys. osób, tj. o blisko 158 tys. mniej niż przed rokiem oraz o ponad 52 tys. mniej niż w końcu 2024 r. Dane te nie pozostawiają złudzeń. Z każdym rokiem nas ubywa, na tle poszczególnych województw wyjątkiem w tym obszarze nie jest też także Podkarpacie. Na koniec 2024 r. liczba ludności w naszym województwie wyniosła 2,1 mln osób. Pod tym względem plasowaliśmy się na 8. miejscu wśród wszystkich województw. Kurczenie się populacji, szczególnie mieszkańców w wieku produkcyjnym, nie jest dobrą wróżbą na przyszłość, ale fakty są, jakie są. W szczegółach przedstawia je majowy raport Urzędu Statystycznego w Rzeszowie. W 2024 r. – w porównaniu z 2023 r.– nie tylko zmniejszyła się liczba ludności na Podkarpaciu. Zawarto również mniej małżeństw, urodziło się mniej dzieci, z kolei w górę poszła statystyka dotycząca liczby zgonów. Jeśli chodzi o przyrost naturalny, ten również miał wartość ujemną. Wchodząc w szczegóły, widać jak na dłoni, że demografia nam nie sprzyja.

Rzadziej nakładamy obrączki

Jak podaje Urząd Statystyczny w Rzeszowie, na koniec 2024 r. liczba ludności w województwie podkarpackim wynosiła 2,1 mln osób. Zawarto 6,8 tys. małżeństw, zanotowano 13,9 tys. urodzeń i 20,3 tys. zgonów. Jako że zgonów było więcej niż urodzeń, przyrost naturalny musiał być ujemny i w przeliczeniu na 1 tys. mieszkańców wyniósł minus 3,1. Saldo migracji stałej (a więc różnica między liczbą osób, które przybyły na stałe na Podkarpacie w danym okresie a liczbą tych, które na stałe je opuściły) niestety również było ujemne i wyniosło minus 2,5 tys. Wśród mieszkańców Podkarpacia nieco ponad połowę (51,1 proc.) stanowiły kobiety. Wracając do liczby mieszkańców naszego województwa, to na koniec 2024 r. – w porównaniu z końcem 2023 r. – zmniejszyła się ona o 8,7 tys. osób. Wyraźnie rzadziej decydujemy się na małżeństwo. Zawarto ich o 825 mniej. Liczba urodzeń zmalała natomiast o 1 tys., zaś o 589 wzrosła liczba zgonów.

W ślad za opracowaniem statystycznym dotyczącym liczby ludności Podkarpacia poprosiliśmy też o dane dla Przemyśla i Jarosławia oraz Przeworska i Lubaczowa, by porównać je ze statystykami dotyczącymi stolicy województwa.

Rzeszów na koniec ubiegłego roku liczył 198,3 tys. mieszkańców. W ciągu roku zawarto tam 809 małżeństw i urodziło się 1,9 tys. dzieci, co stanowiło 13,8 procent wszystkich żywych urodzeń na Podkarpaciu. Odnotowano 1,6 tys. zgonów. Co ciekawe Rzeszów, jako jedyne miasto wojewódzkie, miał dodatni przyrost naturalny, który w przeliczeniu na 1 tys. mieszkańców wyniósł 1,4. Co więcej saldo migracji stałej było dodatnie i wyniosło 468, co pokazuje, że nie brakuje takich, którzy po przyjeździe do stolicy Podkarpacia, osiedlają się tam na stałe. Liczba mieszkańców Rzeszowa w 2024 r., w porównaniu z 2023 r., wzrosła o 1 tysiąc. Zawarto mniej o 59 małżeństw, za to liczba urodzeń wzrosła o 196. Odnotowano też o 107 zgonów mniej[paywall].

Jarosław z większą liczbą urodzeń

Jeśli chodzi o miasto Przemyśl, z danych udostępnionych przez Podkarpacki Ośrodek Badań Regionalnych Urzędu Statystycznego w Rzeszowie wynika, że w ciągu roku spadła nam liczba mieszkańców. W 2023 miasto liczyło ich 56 tys. 050, a w 2024 – 55 tys. 292. Na niewielkim minusie jesteśmy też z urodzeniami. 2023 rok to 309 urodzeń, a 2024 – 300. Ujemny przyrost naturalny się pogłębił i wyniósł w 2024 minus 447, a w 2023 było to minus 365. Małżeństwa też zawieraliśmy mniej chętnie, bo w 2024 zanotowano ich w Przemyślu 157, a rok wcześniej 181. Jedynie liczba zgonów jest na plusie, 747 osób zmarło w ub.r., a w 2023 – 674.

Jeśli chodzi o pozostałe największe miasta byłego województwa podkarpackiego, jaskółką jest Jarosław, liczący w ub.r. 34 tys. 966 mieszkańców. Wprawdzie  w 2023 było ich więcej, bo 35 tys. 298, ale za to wzrosła liczba urodzeń. 188 maluchów urodziło się w mieście w 2023 r., natomiast w ubiegłym – 225. Przyrost naturalny jest wprawdzie ujemny, ale i tak w 2024 był niższy niż rok wcześniej (wynosił minus 139, a w 2023 – minus 175). Małżeństw zawarto w 2024 nieco mniej niż przed rokiem, bo 118, kiedy w 2023 było to 125. Porównywalna jest natomiast liczba zgonów (364 w ub.r. i 363 w 2023). Lubaczów na koniec 2024 r. liczył sobie 11 tys. 235 mieszkańców, a rok wcześniej 11 tys. 313, natomiast Przeworsk na koniec 2024 r. miał 14 tys. 422 mieszkańców, a rok wcześniej 14. tys. 523. Oba miasta zanotowały więc spadek. W obu w ciągu roku spadła liczba urodzeń, choć nie są to spadki znaczne, w obu wzrosła liczba zgonów i zmalała liczba zawartych małżeństw. Ujemny przyrost naturalny jeszcze bardziej się zaś pogłębił.