Nie truje, ale czy śmierdzi? Nowe fakty w sprawie leżachowskich inwestycji

Zakłady utylizacji odpadów zwierzęcych oraz kompostownia zlokalizowane w Leżachowie nie są szkodliwe dla człowieka. Tak przynajmniej wynika z przeprowadzonego przez policję na przełomie roku śledztwa. O jego umorzeniu poinformował ostatnio Urząd Miasta i Gminy Sieniawa.

 Policja otrzymała zgłoszenie o możliwości zatrucia powietrza bliżej nieokreśloną substancją na terenie gmin Sieniawa i Wiązownica. Śledztwo w tej sprawie rozpoczęła 24 listopada ubiegłego roku. – Czynności dowodowe w postępowaniu prowadzone były przez policjantkę Zespołu ds. Przestępczości Gospodarczej Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w Przeworsku, która posiada odpowiednie doświadczenie w prowadzeniu postępowań przygotowawczych – informuje mł. asp. Renata Jaremko, oficer prasowy KPP w Przeworsku. – Po przeprowadzonej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego wydano postanowienie o[paywall] umorzeniu śledztwa – uzupełnia.

Polityczny smrodek?

Sprawa jest jednak delikatna, nieoczywista i ma podtekst polityczny. Burmistrz Sieniawy Adam Woś upublicznił informację o umorzeniu, a policyjny dokument – do czego ma zresztą pełne prawo – przywołuje jako niezbity argument potwierdzający brak szkodliwości leżachowskich inwestycji dla środowiska i mieszkańców. Jego polityczni przeciwnicy sugerują, że postanowienie o umorzeniu śledztwa, wydane przez przeworską policję, wcale tak dużej wagi nie ma, a zakres przeprowadzonych w jego trakcie czynności był stosunkowo wąski i na ich podstawie o niczym przesądzać nie można. Podział pomiędzy przeciwnikami a zwolennikami burmistrza Wosia widoczny jest także w samym Leżachowie. Co ciekawe, przekłada się on na odbiór obecności potencjalnie śmierdzących inwestycji. W jednym miejscu wsi słyszymy od mieszkanki: – Czasem coś zaśmierdzi, ale to bardzo rzadko. W tym względzie nastąpiła duża poprawa, jeszcze kilka, kilkanaście lat temu naprawdę potrafiło tu śmierdzieć. Teraz jest o wiele lepiej.

Mieszkająca kilka domów dalej kobieta wypowiada się zgoła odmiennie: – Smród bywa taki, że nie da się wytrzymać. Teraz tego tak nie czuć, ale latem? Latem to się na wymioty zbiera, okna nie idzie otworzyć. Wypada zaświadczyć, że w czasie naszych pobytów w Leżachowie, czy to we wsi, czy pod samym zakładem, uciążliwości odorowych nie odnotowaliśmy, ale mieszkańcy są zgodni, że smród pojawia się okresowo, a szczególnie trudny do zniesienia jest w miesiącach letnich.  

Co wykazało śledztwo?

Czy zlecone przez prokuraturę śledztwo było rzetelne i rozwiewa wszelkie wątpliwości w tej sprawie? Nie nam to oceniać. Poprosiliśmy jednak prokuraturę o szczegółową informację, dotyczącą przeprowadzonych w jego trakcie czynności. Jak się okazuje, działania policji w dużej mierze polegały na przesłuchaniach świadków i gromadzeniu dokumentów. Z oświadczenia prokuratury wiemy, że przeprowadzono przesłuchania mieszkańców okolicznych wsi, pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, pracowników podejrzanych o szkodliwą działalność firm, wreszcie gminnych urzędników z Sieniawy i Wiązownicy. Co istotne, w dokumencie otrzymanym od prokuratury czytamy: „czynności śledcze nie wymagały przeprowadzenia ani zlecenia przeprowadzenia pomiarów, badań, wizji lokalnych, albowiem, jak wynika z akt sprawy, uciążliwość zapachowa dotyczyła okresu letniego w 2017 i nie występowała już po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie...”. Jak można wnioskować, w zakresie badań specjalistycznych prokuratura posiłkowała się przede wszystkim protokołami pokontrolnymi WIOŚ i jak czytamy w oświadczeniu „przeprowadzone przez podkarpackie WIOŚ w Rzeszowie pomiary stężeń substancji przy pomocy spektrometru ruchliwości jonów oraz detektora fotojonizacyjnego nie wykazały obecności żadnych z badanych substancji szkodliwych”. Jak zatem można domniemywać, w Leżachowie powietrze nie szkodzi zdrowiu, choć wynika to bardziej z całorocznych kontroli inspektorów środowiska niż jakichś nowych działań policji. Co zatem z czystością powietrza? Czy smród to po prostu koszt społeczny, jaki muszą ponieść mieszkańcy, bo ze zwierzęcymi odpadami coś przecież robić trzeba? Bardzo trafną puentę wnosi prokuratorskie oświadczenie: „w aktualnie obowiązującym ustawodawstwie nie ma przepisów określających standardy zapachowej jakości powietrza i obiektywnych metod ich pomiaru, a co za tym idzie, nie ma możliwości wykonania pomiaru emisji odorów w celu oceny zapachowego oddziaływania na otoczenie”.