Niepewność pracowników PKP Cargo. Czy południowy zakład zostanie zlikwidowany?

Pod koniec czerwca br. zarząd tej spółki zaproponował pracownikom zrzeczenie się części przywilejów wynikających z Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy i zastąpienie ich systemem motywacyjnym, opartym na efektywności pracy. Celem miało być uniknięcie zwolnień grupowych. Układ obowiązuje do połowy 2026 r., odstąpienie lub wyłączenie najbardziej kosztownych elementów owego układu – w ocenie władz spółki – umożliwiłoby osiągnięcie efektów oszczędnościowych porównywalnych do zaplanowanych na 2025 r. efektów redukcji zatrudnienia. Chodziło o rezygnację z elementów wykraczających ponad Kodeks Pracy, jak m.in. wyższe niż wynikające z KP wynagrodzenie za czas choroby czy dłuższe okresy wypowiedzenia w przypadku rozwiązania umów o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników.

Niedawno spółka PKP Cargo poinformowała, że do 31 lipca br. nie otrzymała odpowiedzi związków zawodowych na propozycje ograniczenia układu zbiorowego pracy, wobec czego rozpoczyna zwolnienia grupowe. Potrwają do 30 września br. i obejmą do 765 pracowników[paywall].

Przypomnijmy tylko, że zarząd PKP Cargo w lipcu 2024 r. zdecydował o przeprowadzeniu zwolnień grupowych w zakładach i centrali spółki. W efekcie zatrudnienie zostało zmniejszone o 3665 pracowników. Obecnie spółka zatrudnia ok. 10 tys. osób.

Centrala PKP Cargo SA w restrukturyzacji i wszystkie siedem zakładów spółki, funkcjonujące dotychczas jako odrębne jednostki organizacyjne, zostały formalnie połączone. Od 1 sierpnia 2025 roku działają jako jeden pracodawca PKP Cargo SA w restrukturyzacji. Wprowadzone zmiany mają sprawić, że zwiększy się efektywności, poprawi skuteczności operacyjna i wygenerują się oszczędności.

Mimo tego pracownicy oddziałów tej państwowej spółki są zaniepokojeni. Ich frustrację wzmagają informacje, pojawiające się regularnie w różnej maści mediach. Jak chociażby takie, że jakiś czas temu w spółce gościł przedstawiciel Deutsche Bahn, rzekomo w celu „inwentaryzacji” majątku spółki, który można przejąć.

• „(...) Informujemy, iż rozpowszechnianie nieprawdziwych i szkodliwych dla spółki PKP Cargo SA informacji na temat rzekomej jej likwidacji czy prób przejęcia jej majątku przez obcy kapitał spotka się ze stanowczą reakcję zespołu prawnego PKP Cargo SA. Nie ma możliwości, by PKP Cargo upadło czy zostało zlikwidowane (...). Zarówno obecny zarząd PKP Cargo SA, jak i przedstawiciele ministerstwa infrastruktury, w tym minister Dariusz Klimczak, wielokrotnie podkreślali, że spółka ma szczególne, strategiczne znaczenie dla naszego kraju. Nie ma możliwości, by PKP Cargo SA upadło czy zostało zlikwidowane (...)”

– takie zapewnienie możemy przeczytać w specjalnie wydanym przez władze spółki komunikacie.

Według wspomnianego komunikatu do dramatycznej sytuacji spółki doprowadziło 9 lat nieudolnego zarządzania i rabunkowej gospodarki prowadzonej przez nominatów PiS w zarządzie spółki. „(...) Jak to jest możliwe, że spółka, która w 2023 roku przyniosła 83 mln zysku jest na skraju przepaści? Zysk mówi tylko o wycinku prawdziwej sytuacji finansowej i rynkowej spółki. Zyski za 2023 rok były wykazane dzięki operacjom księgowym (chodzi głównie o leasing zwrotny lokomotyw), gdyż działalność przewozowa przyniosła duże straty” – można przeczytać m.in. Według obecnego kierownictwa spółki ich poprzednicy doprowadzili do utraty rynku i kontraktów, a jednocześnie dopuścili do tego, że w spółce rosły koszty, w tym wynagrodzenia, wdrażano podwyżki płac, na które firmy nie było stać.

12 sierpnia br. posłanka Prawa i Sprawiedliwości z Jarosławia Anna Schmidt skierowała do ministra infrastruktury D. Klimczaka interpelację w tej sprawie. Zapytała o konkrety. Tu i teraz. O ludzi, którzy pracują w oddziale spółki w naszym regionie.

– powiedziała A. Schmidt.

Dodała w interpelacji, że brak zapewnienia zwalnianym pracownikom wsparcia osłonowego doprowadzi do dramatycznych skutków społecznych w regionie, wiele rodzin funkcjonuje bowiem tylko i wyłącznie dzięki zatrudnieniu w PKP Cargo SA. Kolejne grupowe zwolnienia podniosą stopę bezrobocia w powiecie przemyskim, które już w tym roku wynosi 11 procent, bez perspektyw na poprawę.

W związku z tym poprosiła o odpowiedzi na trzy konkretne pytania. Po pierwsze: czy planowane są działania mające na celu restrukturyzację i modernizację sektora transportu kolejowego bez konieczności zwolnień grupowych i wyprzedaży majątku? Po drugie: czy wprowadzane rozwiązania restrukturyzacyjne oparte na masowych zwolnieniach mają doprowadzić do likwidacji spółki? Po trzecie wreszcie: jakie działania podejmuje Ministerstwo Infrastruktury w celu zatrzymania likwidacji Południowego Zakładu PKP Cargo SA obszar stacji Żurawica – Medyka?

Czekamy na odpowiedź...