NIK skontrolował drewniane zabytki

Najwyższa Izba Kontroli przyjrzała się zabytkom architektury drewnianej na Podkarpaciu i w Małopolsce. Wśród kontrolowanych obiektów były trzy z naszego regionu, znajdujące się w Przeworsku, Michałówce i Chyrzynie.

Pierwszym z kontrolowanych obiektów był zabytkowy dom przy ul. Kilińskiego 25 w Przeworsku. Obiekt jest własnością gminy miejskiej Przeworsk. Od 1 stycznia 2016 r. jest dzierżawiony przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Dorzecze Mleczki”, z przeznaczeniem na[paywall] obiekt użyteczności publicznej. „Stan dobry, obiekt użytkowany. Budynek był ogólnie dostępny, czynny w dni robocze. W latach 2013 – 2014 budynek został poddany kompleksowej odbudowie i rekonstrukcji. (...) Na prace te wydatkowano 70 tys. zł pochodzących z dotacji” – czytamy w raporcie NIK.

Michałówka. św. Michał do kontroli

Kolejnym zabytkiem poddanym kontroli był pochodzący z II połowy XVIII wieku kościół pw. św. Michała Archanioła w Michałówce w gminie Radymno. Właścicielem jest miejscowa parafia rzymskokatolicka. Zespół kościelny składa się z drewnianego kościoła, drewnianej dzwonnicy, starej plebani (murowana, początek XX w.) i 3 nagrobków (piaskowiec, XIX w.).

Świątynię można zwiedzać we wszystkie dni tygodnia (z wyłączeniem nabożeństw i świąt). „W latach 2014 – 2016 przeprowadzono prace konserwatorskie, restauratorskie przy ołtarzu

głównym oraz konserwację niektórych ruchomych obiektów zabytkowych i chrzcielnic. Na prace te wydatkowano 100 tys. zł pochodzących z dotacji” – wynika z kontroli NIK.

Chyrzyna. Prace remontowe u św. Szymona Słupnika

Trzecim z kontrolowanych obiektów jest wybudowana tuż po wojnie (1947 r.) cerkiew pw. św. Szymona Słupnika w Chyrzynie w gminie Krzywcza. Zarządza nim Lokalna Organizacja Turystyczna „Wrota Karpat Wschodnich” w Birczy.

Jest to drewniana, trójdzielna świątynia, obecnie wyłączona z użytkowania ze względu na prowadzone prace remontowe. „W latach 2014 – 2016 przeprowadzono remont konstrukcji dachu i kopuły nad babińcem wraz z wymianą pokrycia i wykonano pełną konserwację polichromii stropu w nawie głównej, wykonano kamienną posadzkę w babińcu, nawie i prezbiterium, betonową posadzkę w zakrystii oraz remont chóru. Na prace te wydatkowano 180 tys. zł pochodzących z dotacji” – podaje NIK.

Papierowe księgi

W raporcie nie ma większych zastrzeżeń do tych obiektów. Ogółem jednak NIK stwierdziła, że większość zabytków architektury drewnianej pozostaje poza kontrolą służb konserwatorskich, a rejestry prowadzone przez wojewódzkich konserwatorów zabytków mają formę papierowych ksiąg i nie dostarczają pełnej wiedzy o ich stanie.

– Konieczna jest nowelizacja stosownych przepisów – mówi Arkadiusz Trojanowski z rzeszowskiej delegatury NIK. Miałyby one pozwolić na prowadzenie rejestrów w formie elektronicznej oraz wprowadzenie jednolitego w całym kraju oprogramowania umożliwiającego sprawne gromadzenie, weryfikację oraz szybki dostęp do danych o zabytkach podlegających ochronie.

Według raportu NIK wciąż dużym problemem pozostaje brak dostatecznych zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz brak przeglądów technicznych zabytkowych obiektów.