Reklama

Nowe, cenne znaleziska poszukiwaczy. Trafiły do muzeum [ZDJĘCIA]

11/02/2025 19:45

Do Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich trafiły bardzo cenne, zabytkowe przedmioty odnalezione przez członków Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Grupa Jarosław”. Fot. Łukasz Śliwiński

Siekierkę sprzed prawie 3 tysięcy lat oraz dwa kilkusetletnie żelazne topory odkryli w 2024 r. członkowie Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Grupa Jarosław”. Zabytki trafiły już do Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich, gdzie wkrótce będzie można je oglądać na wystawach.

Niezwykle cennym znaleziskiem jest wykonana z brązu siekierka z późnego okresu epoki brązu. Zabytek, datowany na okres około 900 – 800 przed naszą erą, został znaleziony w pobliżu wsi Piwoda w gminie Wiązownica, około 10 km na północ od Jarosławia.

– Siekierka jest niestety uszkodzona. Zachowało się ostrze z fragmentem partii środkowej, tak zwanej tulejki, na której widoczne jest zdobienie w postaci żeberek układających się w literę „Y”

– powiedziała dr Elżbieta Sieradzka-Burghardt z jarosławskiego muzeum.

Reklama

– Kształt i bardzo charakterystyczna dekoracja eksponatu nawiązują do siekierek ze skarbu z miejscowości Ruda na zachodniej Ukrainie

– wyjaśnił kierownik Działu Zbiorów i Badań jarosławskiej instytucji dr Marcin Burghardt.

– Znaleziska podobnych przedmiotów koncentrują się przede wszystkim w dorzeczu górnego Dniestru oraz w zachodniej części Kotliny Karpackiej. Do niedawna siekierki typu Ruda nie były znane z terenów naszego kraju. Zabytek z Piwody jest dopiero drugim takim obiektem odkrytym w Polsce

Reklama

– dodał[paywall].

Dwa żelazne topory

Podczas swoich poszukiwań członkowie Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Grupa Jarosław” natrafili także na dwa żelazne topory.

– Starsza, lepiej zachowana metalowa część topora została znaleziona w lasach nad rzeką Szkło pomiędzy miejscowościami Kobylnica Wołoska i Młyny, na pograniczu powiatu lubaczowskiego i jarosławskiego. Forma obiektu zbliża znalezisko do grupy toporów z młodszego stadium okresu wczesnego średniowiecza, które datować można w ramach XI – XIII, a być może nawet XIV wieku

Reklama

– powiedział M. Burghardt.

– Trudniejszy w ocenie chronologicznej jest drugi z zabytków, który pochodzi z lasów przy granicy polsko-ukraińskiej w miejscowości Budzyń w powiecie jarosławskim. Ze względu na uszkodzenie dolnej części ostrza, trudno dla tego okazu jest wskazać precyzyjne analogie. Wydaje się, iż należy go zaliczyć do grupy toporów użytkowanych od XIII – XV wieku aż do okresu nowożytnego. Co ciekawe, we wnętrzu otworu topora z Budzynia zachowały się pozostałości drewnianego styliska

– dodał.

Reklama

Średniowieczne i nowożytne siekiery i topory były przedmiotami wielofunkcyjnymi. Z jednej strony – topory używane były powszechnie jako broń. Z drugiej, siekiery z żelaznymi żeleźcami stanowiły narzędzie codziennej pracy, służące m.in. do ścinania i rąbania drzew.

Dobra robota stowarzyszenia

Wszystkie zabytki zostały odkryte przez członków Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Grupa Jarosław” podczas poszukiwań z wykorzystaniem wykrywaczy metalu, prowadzonych na podstawie pozwolenia Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Przemyślu.

Reklama

– Odkrywanie tajemnic przeszłości ziemi jarosławskiej daje nam dużo satysfakcji. Poprzedni raz na siekierkę z epoki brązu w okolicach Jarosławia natrafiono ponad sto lat temu, zaś znalezione przez nas żelazne topory to pierwsze tego typu znaleziska w obu miejscowościach. Bardzo nas cieszy, że mogliśmy poprawić parę statystyk oraz zniwelować kolejne białe plamy w poznaniu najdawniejszych dziejów regionu

– powiedział prezes stowarzyszenia Ryszard Marszał.

Siekierka z epoki brązu oraz topory to już kolejne zabytki archeologiczne odkryte przez członków Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Grupa Jarosław”, które trafiły do zbiorów Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich. W listopadzie 2023 r. członek stowarzyszenia Piotr Gorlach odkrył w lasach na terenie Nadleśnictwa Jarosław unikatowy miedziany sztylet z końca III tysiąclecia przed Chrystusem. Niewielki przedmiot, który na chwilę obecną jest najstarszym sztyletem wykonanym z metalu odkrytym na terenie południowo-wschodniej Polski, dziś stanowi ozdobę stałej wystawy archeologicznej w jarosławskim muzeum. Odkryte niedawno eksponaty wkrótce do niego dołączą.