Odmrażanie gospodarki

Fryzjerzy, kosmetyczki i restauratorzy uruchomili po długim lockdownie swoje usługi, co można przyjąć za objaw powrotu do normalności gospodarczej. Również urzędy otwierają się dla petentów, a szkoły dla niektórych uczniów. Jednak dopóki prawdziwy uczniowski gwar nie wypełni szkolnych korytarzy, trudno będzie uznać, że szkoła tętni życiem.

Codzienne raporty Ministerstwa Zdrowia pokazują, że liczba zarażonych i zgonów jest ciągle na tym samym poziomie, ale dłużej trzymać w zamrożeniu kraju się już nie da. Straty wynikające z blokady są olbrzymie i trudno je w tej chwili oszacować, gdyż każdy szacunek jest opóźniony do trwającego  pogłębiania się strat. Ale nie tylko nasz kraj traci, tracą prawie wszyscy i można przewrotnie powiedzieć, że im większy kraj, tym więcej ma do stracenia.

Przerwanie łańcuchów dostaw, wymuszone wstrzymaniem produkcji i zamknięciem granic, spowodowało załamanie gospodarki i pokazało, jak świat konsumpcji zachodu jest uzależniony od świata produkcji wschodu. W związku z tym w kręgach transatlantyckich przywódców politycznych trwa dyskusja dotycząca stworzenia sprzyjających dla przedsiębiorców warunków do przenoszenia produkcji z Azji do Europy i Stanów, czyli do krajów, z których produkcję lokowano do tej pory głównie w Chinach.

Jeżeli ten trend zostanie podtrzymany i zaakceptowany przez przemysł, to istnieje wielkie prawdopodobieństwo, że zachodnie koncerny będą chciały lokować swoją  produkcję w krajach Europy Środkowej, gdyż nadal jest tu tańsza siła robocza. To szansa dla Polski na pozyskanie kapitału i budowę nowych miejsc pracy. Infrastruktura drogowa jest już na średnio względnym poziomie, kolejowa w modernizacji, a transportowa już od dekady uważana za największą w Europie. Potencjał  infrastrukturalny do delokalizacji mamy całkiem niezły, czas aby to wykorzystać.

Dziś myślimy wyborami, rozgrzaną do czerwoności walką polityczną, słabnącym zainteresowaniem pandemią, jakimiś incydentami kto kogo i kto komu, a stawka jest olbrzymia. Teraz albo nigdy, ewentualnie w bardzo odległej przyszłości będzie kolejna taka szansa. Samorządy już dziś powinny szukać miejsc inwestycyjnych i szykować oferty, tak aby być gotowym na szybkie działanie. Trzeba być elastycznym, mieć przygotowane różne warianty, gotowych do negocjacji fachowców, tak żeby nie spalić oferenta. Rząd powinien już mieć przygotowane projekty ustaw i rozporządzeń, które ułatwiłyby skomplikowane procedury uzgodnień i wydawania pozwoleń.

Warto by było pomyśleć o uproszczeniu wielu istniejących przypisów krępujących swobodę gospodarczą, ale to dla rządzących trudny temat. Z jakiegoś powodu od 25 lat gorset paragrafów i artykułów zacieśnia pętlę polskim firmom i jednostkom budżetowym. Trudno to zrozumieć i logicznie wytłumaczyć. Warto, naprawdę warto podjąć to wyzwanie, już dziś sondować, jakie będą w tej materii konstrukty polityczne i gospodarcze, kto będzie z kim, a kto przeciw komu. Prowadzić intensywne rozmowy z krajami środka Europy. Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia, Chorwacja i Bułgaria to teraz ważni partnerzy i warto by było zbudować oś gospodarczą bazującą na koncepcji międzymorza.

Można byłoby z tego zamieszania  wirusowego wyjść z impetem, zmieniając trajektorię lotu wskaźników gospodarczych i ekonomicznych z opadającej na zwyżkową.