Pałac Sieniawskich do zwiedzania. Czuć tu ducha historii

Niczego nie zmieniano. Nie przesuwano, nie dorabiano. Odkryto i odrestaurowano. Relikty zostały zachowane in situ, co znaczy „w miejscu”. Pozostałości zamku Mikołaja Hieronima Sieniawskiego w Oleszycach, potem nazywanego pałacem, można zwiedzać.

Nie ma bram, fos, salonów, alków. Nie ma wież czy baszt. Są kamienie, ale doskonale oddające ducha XVII-wiecznej budowli. Początki dworu w Oleszycach, zwanego też zamkiem, a później pałacem, sięgają początków XV w. W końcu lat 60. XVII wieku Mikołaj Hieronim Sieniawski przystąpił do budowy nowej siedziby[paywall]. Powstała z drewna, na murowanym podpiwniczeniu, posiadała plan prostokąta, w którego naroża wtopiono cztery alkierze. Całość nakryta była dachem czterospadowym, a przybudówki niższymi dachami trójspadowymi, krytymi gontami. Dwór położony był pośrodku umocnień ziemnych w systemie staroholenderskim, z czterema narożnymi bastionami. Przy wschodnim bastionie znajdował się ogród  połączony z pałacem mostkiem.

Po kilkudziesięciu latach hetman wieki koronny i kasztelan krakowski Adam Mikołaj Sieniawski wraz z żoną Elżbietą dokonali znacznej przebudowy obiektu. Dobudowali schody, wymienili okna, dach, stolarkę. W latach 1713 – 1725 rezydencja oleszycka została gruntownie odnowiona. Dwór obronny przekształcono w pałac. Zachowano pierwotny układ przestrzenny, do którego dobudowano galerie kolumnowe w dłuższych elewacjach pomiędzy alkierzami. W połowie XIX w. dwór miał oranżerię i ogród. Około 1880 r. książę Władysław Sapieha przystąpił do restauracji i przebudowy rezydencji. W 1901 r. pożar spustoszył miasto i dwór. W 1941 r. – podczas II wojny światowej – obiekt został spalony.

– Po 1945 roku mury zostały rozebrane, a materiał potraktowano jako budulec. Zachowały się piwnice, fundamenty obiektu i pozostałości fortalicji oraz parku. Przed rozpoczęciem prac rewitalizacyjnych wzgórze całkowicie zostało porośnięte drzewami, zachowały się na powierzchni fragmenty fundamentów i piwnic, fosa, bastiony i pozostałości parku – wyliczyła Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków w Przemyślu Beata Kot.

Startował w konkursie „Zabytek Zadbany 2020”

W br. obiekt, wpisany do rejestru zabytków jeszcze w 1997 r., został zgłoszony do konkursu Generalnego Konserwatora Zabytków pod nazwą „Zabytek Zadbany”, w kategorii „Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu”.

– W trakcie prac przeprowadzonych w latach 2016 – 2019 dokonaliśmy pełnego zakresu robót związanych z rewitalizacją wzgórza zamkowego wraz z częścią parku. Wykonane zostały badania archeologiczne z pełnym odsłonięciem i zabezpieczeniem zabudowy dworu, taras widokowy, schody terenowe do dworu, taras przed dworem. Odtworzony został układ komunikacyjny wokół wzgórza zamkowego od strony południowej i wschodniej – powiedziała B. Kot.