Reklama

Pamięć łączy. Finał akcji „Pamięć Pogranicza”

13/11/2025 09:25

32 organizacje i setki wolontariuszy zaangażowało się w akcję porządkowania cmentarzy po obu stronach granicy w ramach tegorocznej edycji akcji „Pamięć Pogranicza”. Cena inicjatywa, będąca również gestem pamięci i pojednania, miała swój finał ostatniego dnia października w Mościskach na Ukrainie.

Na cmentarzu w Mościskach wolontariusze z Polski i Ukrainy oddali hołd zmarłym, przywracając pamięć o wspólnych korzeniach. Na zdjeciu ze społecznikiem M. Piotrowskim ze Stowarzyszenia Folkowisko./ FOT. materiały organizatorów

Projekt „Pamięć pogranicza” zakłada przywrócenie świetności lub po prostu uporządkowanie miejsc pamięci – cmentarzy po polskiej stronie granicy oraz po stronie ukraińskiej. W zamyśle pomysłodawców miał on angażować wolontariuszy z Polski (Podkarpacia i Lubelszczyzny) i Ukrainy do wspólnej pracy. I tak się stało. W ramach akcji uporządkowanych zostało łącznie 86 miejsc wiecznego spoczynku po obu stronach granicy, zlokalizowanych często z dala od dużych ośrodków (m.in. w Woli Wielkiej, Łówczy, Oleszycach, Nowym Bruśnie, Nachaczowie, Lwowie), a w misję tę zaangażowane były 32 organizacje – szkoły, OSP, KGW i stowarzyszenia – oraz setki wolontariuszy.

Finałem i jednocześnie podsumowaniem tegorocznej edycji było porządkowanie wielowyznaniowego cmentarza w Mościskach, na którym spoczywają Polacy i Ukraińcy. W inicjatywę włączyło się około 30 osób, w tym uczniowie lokalnych szkół, przedstawiciele Fundacji Folkowisko, Fundacji ORzesz i mieszkańcy Mościsk. Po wykonaniu prac porządkowych pamięć zmarłych uczczono zapaleniem zniczy. W wydarzeniu wziął udział minister Paweł Kowal, przewodniczący Sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych i Rady ds. Współpracy z Ukrainą. Podkreślił on, że wspólna troska o pamięć to coś, co łączy. – Tu nie ma sporów o historię. Jest po prostu humanitarne, ludzkie działanie i fizyczna praca, która w takich sytuacjach bardzo pomaga – powiedział.

Reklama

– To nie była tylko akcja sprzątania, ale gest pamięci i pojednania. Pokazaliśmy, że historia może łączyć, a nie dzielić. Wspólna troska o miejsca pamięci[paywall] to najlepszy dowód na to, że polsko-ukraińskie pogranicze ma dziś swoje serce i sumienie – podsumował Marcin Piotrowski, prezes Stowarzyszenia Folkowisko, które było organizatorem inicjatywy we współpracy z Fundacją Humanitarną Folkowisko i Stowarzyszeniem Czajnia (woj. lubelskie).

Projekt zrealizowany został przy wsparciu Narodowego Instytutu Wolności i Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej.

Reklama

Pokłosiem akcji mają być internetowa baza cmentarzy pogranicza, a także publikacje edukacyjne i film dokumentalny podsumowujący działania.