Pamiętają o lotnikach „Łosia” i wywiezionych na Sybir

W kilku miejscowościach gminy Laszki odbyły się uroczystości ku czci poległych w kampanii wrześniowej 1939 r. lotników oraz wywiezionych na Syberię i Besarabię w latach 1940 – 1941.

W kościele parafialnym w Laszkach uroczystą mszę w intencji poległych i wywiezionych mieszkańców gminy odprawili – ks. prałat Marian Karbowski oraz proboszcz parafii ks. Henryk Iwanicki. Po eucharystii w uroczystym orszaku zebrani udali się pod pomnik lotników w centrum wsi Miękisz Stary w gminie Laszki, gdzie delegacje złożyły wieńce i zapaliły znicze, podobnie pod symboliczną mogiłą w miejscu prawdopodobnego zestrzelenia samolotu, czyli na Kamionce[paywall]. 12 września 1939 r. w trójkącie Radymno – Jaworów – Krakowiec doszło do walki powietrznej między niemieckimi myśliwcami a polskim samolotem bombowym PZL P37 „Łoś”. Niemieckie myśliwce zestrzeliły go. Polski bombowiec spadł między Miękiszem Starym a Charytanami. Cała załoga (por. Franciszek Kupidłowski, pilot ppor. Stanisław Sierpiński, strzelcy kpr. Henryk Koniuszewski i kpr. Klemens Mazur) zginęła. W 1979 r. postawiony został pomnik upamiętniający śmierć bohaterskich lotników.

Wietlin i Dresina

Dalsza część uroczystości odbyła się przed tablicą „Golgota Wschodu Mieszkańców Tej Ziemi” przy Szkole Podstawowej w Wietlinie. Upamiętnia ona tragiczne losy mieszkańców Wietlina i kolonii Dresina, którzy zostali deportowani przez sowieckiego okupanta na Syberię, do Besarabii i Kazachstanu. Na tablicy widnieją nazwiska i imiona deportowanych rodzin. Łącznie w latach 1940 – 1941 z wspomnianych miejscowości deportowano blisko 150 osób. Skazani na tułaczy los nie mieli nawet czasu się spakować. Zabrali tylko najpotrzebniejsze rzeczy. Wielu z nich na zawsze pozostało w śniegach Syberii, stepach Kazachstanu. Tablica została odsłonięta na budynku szkoły w 2007 r.

Kolejnym punktem uroczystości było złożenie wieńca i zniczy pod krzyżem upamiętniającym wywiezienie mieszkańców dawnej kolonii Dresina. W okresie międzywojennym mieszkały tu 24 rodziny polskich osadników pochodzących z okolic Rzeszowa. 10 lutego 1940 r. 12 z nich wywieziono na Syberię do obwodu omskiego, miejscowości Biały Jar. Pozostali uciekli do Wietlina. Kolonia Dresina została całkowicie zniszczona. 10 lutego 2012 r., w 72. rocznicę deportacji, w miejscu nieistniejącej już wioski odsłonięto drewniany krzyż oraz głaz z tablicą pamiątkową dla uczczenia pamięci deportowanych mieszkańców, których tylko część wróciła z tułaczki i osiedliła się we wsi Wietlin.

Finał uroczystości odbył się w SP w Laszkach. Najważniejszym punktem była „żywa lekcja historii”, czyli montaż słowno-muzyczny uczniów gimnazjum i szkoły podstawowej. Okolicznościowe przemówienia wygłosili: sekretarz jarosławskiego oddziału Związku Sybiraków Irena Halwa, świadek historii – Janina Adamkiewicz oraz mjr rez. Zdzisław Niemczycki. Na zakończenie głos zabrał wójt gminy Laszki Stanisław Gonciarz, dziękując wszystkim uczestnikom uroczystości oraz jej organizatorom.