Ratują nagrobki na wyjątkowym cmentarzu

Trwają prace przy renowacji krzyży i tablic nagrobnych na cmentarzu w Starym Bruśnie w powiecie lubaczowskim.

– Pracami nadzorowanymi przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków objęto 52 krzyże i tablice nagrobne – informuje Edward Marszałek, rzecznik prasowy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie. – W roku 2014 roku renowacji poddano 32 krzyże. Odnowa cmentarza to[paywall]  wspólna inicjatywa Nadleśnictwa Lubaczów i Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Horynieckiej, którą finansowo wspierają Wojewódzki Konserwator Zabytków, Podkarpacki Urząd Marszałkowski, gmina Horyniec Zdrój, miejscowe koła łowieckie oraz prywatni sponsorzy. Podjęte działania pozwolą zachować unikalne dzieła sztuki sepulkralnej, zagubione obecnie pośród lubaczowskich lasów – wyjaśnia.

Tradycje kamieniarskie z XVI wieku

Pierwsza wzmianka o Bruśnie pojawia się w dokumentach z 1444 roku, natomiast tradycje kamieniarskie tej miejscowości sięgają XVI wieku. Najstarsze krzyże mają prostą formę równoramiennych z prymitywnie wyrytymi inskrypcjami. Późniejsze krzyże i rzeźby, często o wyszukanych formach, zostały wykonane z dużym kunsztem rzemieślniczym i artystycznym.

– Bruśnieńskie krzyże i nagrobki rzeźbiono na zamówienie lub sprzedawano na jarmarkach – przypomina Marcin Jarosławiec z Nadleśnictwa Lubaczów. – Różne elementy kamieniarki brusnieńskiej można odnaleźć nawet w odległości powyżej 100 km od Starego Brusna – od Kolbuszowej po Cmentarz Łyczakowski we Lwowie. Charakterystycznym motywem pojawiającym się na bruśnieńskich krzyżach jest stylizacja z motywami leśnymi; na krzyże drewniane z motywami kory dębowej, słojami drewna na poprzecznych belkach krzyża oraz oplatającym te belki bluszczem – opisuje.