Różne odcienie wojennych dramatów. Spotkanie z prof. Andrzejem Chwalbą [ZDJĘCIA]

9 marca br. – z inicjatywy Fundacji Pro Arte Et Historia oraz Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu – odbyło się w zamku w Krasiczynie spotkanie z prof. Andrzejem Chwalbą i dyskusja wokół jego najnowszej książki pt. „Polska krwawi. Polska walczy. Jak żyło się pod okupacją 1939-1945?”.

Prof. Andrzej Chwalba jest znanym i cenionym historykiem – luminarzem polskiej nauki, eseistą oraz autorem wielu książek, m.in.: „Historia Polski 1795-1918”, „Festung Krakau”, „Legiony Polskie 1914-1918”,  „Samobójstwo Europy”… Profesor od lat pozostaje związany z Przemyślem. Jako wykładowca PWSW, a obecnie PANS w Przemyślu odwiedzał często nasze miasto. Jest też honorowym członkiem przemyskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Promowana książka przedstawia szerokie spektrum badań na temat II wojny światowej. Jest globalnym spojrzeniem na Polskę pod pięcioma okupacjami i pod jarzmem czterech okupantów. Liczne audytorium i kuluarowe rozmowy z porywającym mówcą, który przedstawił nam różne odcienie wojennych dramatów oraz wyjątkowe, historyczne miejsce, to wszystko stworzyło niezwykły klimat. Należy przy tym dodać, że splot wydarzeń związanych w 85. rocznicą wybuchu II wojny światowej, obchodzoną w 2024 roku oraz 80. rocznicą jej zakończenia (którą niebawem będziemy obchodzić) skłania do wielu refleksji i inspiruje do tego, aby przedstawić wynik badań na temat Polski i jej mieszkańców w czasie II wojny światowej. W trakcie spotkania padło wiele pytań oraz merytorycznych odpowiedzi ze strony profesora A. Chwalby. Jednym z tematów była dyskusja o tym, jak żyło się Polakom pod okupacją słowacką (np. na czym polegał proces szybkiej słowakizacji) i litewską, a także poruszono wątek relacji polsko-żydowskich oraz stygmatyzacji Żydów przez Niemców. Sporo emocji wzbudził też temat dotyczący oceny postawy marszałka Polski, naczelnego wodza, gen. Edwarda Rydza Śmigłego w czasie kampanii wrześniowej. Podjęto również próbę odpowiedzi na pytanie, czy system dowodzenia był efektywny. W dalszej części przeprowadzono w skrócie „rekonstrukcję” codziennego życia Polaków w Generalnym Gubernatorstwie oraz w III Rzeszy. Sowieckie zbrodnie i represje wobec obywateli polskich po 17 września 1939 roku to kolejny temat poruszany podczas dyskusji. W ramach podsumowania profesor odniósł się do zmian cywilizacyjno-społecznych, czyli omówił „dziedzictwo” II wojny światowej w Polsce pod rządami komunistów. Książka wzbudziła duże zainteresowanie. Podczas spotkania była możliwość nie tylko jej zakupu, ale otrzymania dedykacji od autora. Był to niezwykły wieczór w krasiczyńskim zamku z narracją historyczną oraz głęboką refleksją w tle. Spotkanie poprowadziła dr Żaneta Niedbała.

(red.)