Szprejem obciążeni

W Galerii Sztuki Współczesnej w Przemyślu czynna jest wystawa młodego artysty z Sanoka Arkadiusza Andrejkowa.

Tytuł Szprejem obciążeni intryguje, ale też nieco wprowadza odbiorcę w błąd, gdyż wśród eksponowanych prac na pierwszy rzut oka trudno dostrzec klasyczne graffiti, jakie znamy z przestrzeni publicznej, a którego można było spodziewać się po tytule. Zamiast tego jest sztalugowe malarstwo uzupełnione techniką własną, polegającą na uzupełnieniu tradycyjnego pędzla szprejem i szablonami. No i jeszcze fotografia, której[paywall] obecność wyczuwa się w każdym obrazie. Zdjęcia z albumów rodzinnych, portretowe fotografie do dokumentów, stare pocztówki, a nawet zdjęcie wzięte z internetu. Arkadiusz Andrejkow nie ukrywa, że z fotografii czerpie inspiracje, a często wręcz prawie dosłownie przenosi na płótno, co w pewnym sensie przypomina malarstwo Antoniego Fałata. Magdalena Rabizo Birek we wstępie do katalogu nazywa obrazy Andrejkowa „osobliwymi portretami trumiennymi ery późnej nowoczesności”. Twórcy portretów trumiennych raczej idealizowali twarze, zachowując przy tym szczegóły podkreślające cechy indywidualne. Natomiast Andrejkow upraszcza twarze, sprowadzając je do płaskich plam, albo wręcz zaciera je, jakby chciał żeby były bezosobowe, nieprzypisane konkretnym ludziom. W ten sposób artysta unika zarzutu dosłownego wykorzystywania twarzy bez wiedzy i zgody ludzi uwiecznionych na fotografiach, co zawsze może budzić jakieś wątpliwości natury etycznej. Może jedynym wyjątkiem są naturalistyczne, słodkie portrety dziewczynek żywcem skopiowanych ze starych pocztówek, albo bombonierek, ale tu trudno mówić o dosłowności, gdyż pierwowzorem były wyidealizowane rysunki, a nie fotografie. Wracając do tytułu to w prawie wszystkich pracach Andrejkowa znajdziemy tagi (z ang. metki będące znakiem rozpoznawczym twórców graffiti), które nawiązują do drugiego nurtu, jaki z powodzeniem uprawia.