„Wyrwą” upamiętnią żołnierzy wojsk pancernych [PROJEKT]

Rozstrzygnięto konkurs na projekt koncepcji pomnika poświęconego poległym oraz zmarłym żołnierzom wojsk pancernych stacjonujących w Żurawicy. Jego fundatorami będą: ppłk Wiesław Szczepankiewicz, dowódca tamtejszego 1. Batalionu Czołgów 21. Brygady Strzelców Podhalańskich oraz Krzysztof Składowski, wójt gminy Żurawica.

W konkursie zgłoszono 14 prac. Najlepsza – zdaniem komisji – okazała się „Wyrwa”, czyli szkic autorstwa Stanisława Milewskiego – artysty rzeźbiarza z Gdańska. Projekt zakłada, że materiałem przewidzianym do wykonania górnej tablicy jest blacha stalowa o grubości min. 4 mm. W centralnej części prostokątnej bryły jest wycięty i wyspawany krzyż nawiązujący estetyką i ekspresją do zniszczonego[paywall] materiału, uderzonego pociskiem czołgowym, podstawą rzeźby jest płyta granitowa. Ażurowy krzyż ma symbolizować płaszczyznę uszkodzonego pancerza. 

– Jest to praca, która najbardziej odpowiada oczekiwaniom organizatora konkursu, nawiązuje do historii oręża pancernego oraz swą prostota i estetyka komponuje się z miejsce przeznaczonym do usytuowania pomnika tj. obok kaplicy pogrzebowej w Żurawicy przy cmentarzy głównym – podkreślają organizatorzy konkursu. – Poświęcenie monumentu przewidziane jest 13 maja br. w 20 rocznicą nadania sztandaru dla 1 Batalionu Czołgów im. płk Józefa Koczwary w Żurawicy – informuje przedstawiciele samorządu.

Koszary w garnizonie Żurawica wybudowali Austriacy około 1890 r. Przeznaczone były do zakwaterowania żołnierzy Twierdzy Przemyśl. W 1918 r. przejęły je jednostki Wojska Polskiego. W 1919 r. z Francji wraz z armią gen. Hallera przybył 1. Pułk Czołgów, który wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 r. Po zakończeniu działań wojennych został on podzielony na 3 bataliony. Drugi batalion pozostał w Żurawicy, miejscowość ta stała się na całe lata garnizonem pancerniaków. W 1923 r. w tej podprzemyskiej miejscowości ulokowano 1. Pułk Czołgów, którego dowódcą był płk Wilhelm Orlik-Ruckemann. Pułk wyposażony był w 99 wozów bojowych Ft17.

W Żurawicy znalazła się też Centralna Szkoła Czołgów, której komendantem był mjr Józef Koczwara. W 1934 r. 2 pułk przeformowano na 2. Batalion Czołgów i Samochodów Pancernych, wyposażono go w czołgi 7 TP – wówczas były najnowocześniejszymi czołgami II RP. Przed wybuchem II wojny w Żurawicy znajdowało się 147 czołgów lekkich oraz 38 rozpoznawczych. W wojnie obronnej  w 1939 r. oddziały pancerne w Żurawicy zapisały chlubną kartę bojową. Po ciężkich walkach pod Piotrkowem czy Włodawą nastąpiła ewakuacja do Węgier, gdzie walczyły w składzie Brygady Pancerno-Motorowej generała Maczka.