Zabytkowe domy zyskały nowe funkcje

O nowe obiekty wzbogaciło się arboretum w podprzemyskich Bolestraszycach. To zabytkowe: dom z Kalwarii Pacławskiej i plebania z Jodłówki. Pierwszy z nich już służy celom wystawowym, drugi jeszcze w tym sezonie stanie się miejscem organizacji spotkań i warsztatów kulinarnych.

Wspomniane budynki znalazły się w arboretum w ramach realizowanego przez placówkę programu[paywall] projektu „Domy z kulturą”. Jego cel to zaprezentowanie zwiedzającym jak wyglądało dawne drewniane budownictwo na Podkarpaciu. Jeden z takich przykładów stanowi postawiony około 1880 roku dom z Kalwarii Pacławskiej w gminie Fredopol. Mieścił pod jednym dachem zarówno mieszkanie, jak i część gospodarczą i pomieszczenia dla inwentarza (część gospodarczą częściowo rozebrano w drugiej połowie XX wieku). Budynek jest konstrukcji sumikowo-łątkowej (sumiki to poziome belki ścian wpuszczone w narożne i pośrednie słupy, czyli łątki), pod dwuspadowym, blaszanym dachem. Jedna ze ścian szczytowych z podcieniem wspartym na drewnianych słupach; wejście główne stanowią drewniane, dwuskrzydłowe drzwi z tzw. płycinami, wpuszczonymi w ramy drzwi. Wspomniany obiekt jest przykładem nielicznych już w Kalwarii Pacławskiej małomiasteczkowych domów, należących do dawnej charakterystycznej zabudowy głównej ulicy, stojących na wąskich i długich parcelach. Dom przeniesiono do arboretum w 2014 roku. W minionym roku przeprowadzono prace budowlane i konserwatorskie. Obecnie będzie miejscem spotkań, konferencji, wystaw.

Podobnym celom, w tym również organizacji warsztatów kulinarnych ma służyć odrestaurowana plebania rzymskokatolicka z podjarosławskiej Jodłówki postawiona tam w 1922 roku. W latach trzydziestych ubiegłego wieku została poddana remontowi z inicjatywy ówczesnego proboszcza miejscowej parafii ks. Ignacego Jarka. Jest to drewniany, parterowy dom z trzema gankami, których ściany są w górnej części przeszklone. Układ wnętrza dwutraktowy, z częściowo zachowanymi, oryginalnymi drzwiami i oknami; zachowały się też dawne piece i kuchnia węglowa. I właśnie przy wykorzystaniu tych ostatnich będzie można przygotowywać, np. dawne potrawy ze starych odmian jabłoni rosnących w mających powierzchnię blisko 30 hektarów wyjątkowym ogrodzie.

W ramach dbałości o ochronę dziedzictwa kulturowego gruntownej konserwacji poddano również stodołę z Cieszanowa (przełom XIX i XX wieku), która w 1994 roku trafiła do Bolestraszyc. Ma ona wymiar 14,5 x 6 m, stoi na kamiennym fundamencie i drewnianych podwalinach. Ich wystające na zewnątrz końce belek złączone są na tzw. obłap.