Czy cudzoziemcy traktowani są nieludzko? Pikieta przed ośrodkiem w BiOSG w Przemyślu

Dość spore poruszenie w Przemyślu wywołało zdarzenie, do którego doszło 8 stycznia br., przed strzeżonym ośrodkiem dla cudzoziemców w Bieszczadzkim Oddziale Straży Granicznej. Kilkunastoosobowa grupa zorganizowała pikietę „solidarności” z przebywającymi tam osobami. Interweniowała policja.

Być może źródłem manifestacji były materiały, które kilka tygodni temu ukazały się w jednej ze stacji telewizyjnych, a które prezentowały potencjalne złe, nieludzkie wręcz traktowanie cudzoziemców w takich właśnie ośrodkach.

Materiał nie dotyczył placówki znajdującej się na terenie Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu, ale – być może – pikietujący uznali, że podobne sytuacje mają miejsce w całej Polsce. Do tej pory bowiem[paywall] nie pojawiła się żadna oficjalna informacja, żadna skarga na niezgodne z prawem traktowanie cudzoziemców w przemyskim oddziale.

Pikieta nie była zgłoszona

O całej sytuacji powiadomiona została Komenda Miejska Policji w Przemyślu. Funkcjonariusze pojawili się na miejscu. Oficer prasowy Komendanta Miejskiego Policji

w Przemyślu młodszy aspirant Joanna Golisz powiedziała, że dyżurny z przemyskiej komendy zgłoszenie otrzymał z Centrum Powiadamiania Ratunkowego, czyli z nr 112.

– Na miejscu okazało się, że było to zgromadzenie spontaniczne, nie było zgłoszone. Policjanci, którzy przybyli na miejsce, wylegitymowali kilku uczestników. Po tej czynności osoby oddaliły się z miejsca interwencji. Nasi funkcjonariusze nie stwierdzili zakłócenia porządku publicznego bądź naruszenia prawa w inny sposób – poinformowała mł. asp. J. Golisz.

Skoro było to nielegalne zgromadzenie, czy osoby biorące w nim udział mogły ponieść jakieś konsekwencje?

– Biorąc pod uwagę fakt, że nie doszło do zakłócenia porządku publicznego, osoby biorące udział w zgromadzeniu nie dopuściły się naruszenia prawa. Żadnych konsekwencji z tego tytułu ponieść więc nie mogły – powiedziała.

W BiOSG łamią prawa człowieka?

Jak się okazało, niemal wszyscy uczestnicy nie byli z Przemyśla. Zjechali pod BiOSG z całej Polski. Pikietę zorganizowali na parkingu POSiR-u, który oddzielony jest wysokim murem od strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców.

Wśród tych osób była jedna z nadsańskiego miasta. To Lila Kalinowska, którą poprosiliśmy o przybliżenie motywu organizacji tej manifestacji.

– Nie było żadnych organizatorów. To była spontaniczna sytuacja, wynikająca z tego, że wiele osób nie akceptuje sposobu traktowania cudzoziemców w Polsce i wielomiesięcznego więzienia dla ludzi, którzy nie popełnili przestępstwa, tylko wykroczenie. Ludzi, którzy w Polsce szukali bezpieczeństwa po doświadczeniach ze swoich krajów, a znaleźli przemoc i niesprawiedliwość, bo łamane są prawa człowieka.
W jaki sposób? Choćby przez stosowanie paralizatora, zamykanie w izolatce, ograniczanie widzeń nawet z pełnomocnikami, zmniejszanie racji żywieniowych – wyliczyła.

– Staliśmy tam w kilkanaście osób i wołaliśmy „wolność”, a uchodźcy nam odpowiadali. Krzyczeliśmy do nich, że nie pozwolimy, żeby świat o nich zapomniał, że nie są sami, że nie zgadzamy się na takie traktowanie. Odczytany został też apel do Straży Granicznej o przestrzeganie praw człowieka. Dla mnie ten ośrodek, fakt, że dzieje się to w centrum miasta, że mieszkańcy o tym nie wiedzą, że nikt nie ma tam wglądu, a ludzie są tam pozbawieni wszelkich praw, jest straszne. Interwencje rzecznika praw obywatelskich nic nie dają.

– A sam protest... Mamy demokrację i jako obywatele mamy obowiązek reagować sposobami zagwarantowanymi w polskiej konstytucji, a takim jest spontaniczne zgromadzenie. Dla mnie ważne było, że zgromadzeni tam za murem nas usłyszeli i dodaliśmy im otuchy – zapewniła L. Kalinowska.

To nie banderowska flaga

Czujni obserwatorzy zdarzenia, którzy filmowali pikietę z okien fitness klubu, znajdującego się w budynku POSiR-u, zauważyli, iż jeden z uczestników wymachiwał czerwono-czarną flagą. W Przemyślu skojarzenie jest jedno: to barwy banderowskie.

Ale ta, którą dzierżył w dłoniach jeden z uczestników, była symbolem tzw. antify. To zbiorcze określenie ogółu osób deklarujących się jako antyfaszyści i czynnie sprzeciwiających się skrajnie prawicowym tendencjom w Polsce. Jest ruchem nieformalnym, pozbawionym kierownictwa czy wewnętrznej hierarchii.

– Co do tej flagi... W pewnym momencie dołączył się do grupy jakiś mężczyzna, który przyszedł z tą flagą. To flaga antify. Stał i nie robił niczego nielegalnego. To nie moja sprawa, czy to było potrzebne, czy nie. Każdy robi, co uważa. Ale inna sprawa, że w Przemyślu te kolory kojarzą się jednoznacznie. Wręcz obsesyjnie się to traktuje. Mężczyzna z zewnątrz pewnie nie miał o tym pojęcia – stwierdziła L. Kalinowska.

Są nieludzko traktowani?

Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców w Przemyślu ma charakter męski. To ośrodek zamknięty. Ustawowym zadaniem Straży Granicznej jest zabezpieczenie cudzoziemców na czas prowadzonych postępowań. W tym celu w jednostce służbę pełni określona liczba mundurowych oraz zainstalowane są stosowne systemy zabezpieczeń.

O całe zdarzenie zapytaliśmy rzecznika prasowego Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu ppor. SG Piotra Zakielarza. W informacjach o nim są stwierdzenia, mówiące wprost o nieludzkim traktowania osób znajdujących się w ośrodku.

Zapytaliśmy więc, jakie warunki są oferowane osobom tam przebywającym, jakie osoby tam przebywają, jak są traktowane?

– Zdarza się, że cudzoziemcy wyrażają niezadowolenie z powodu długości ich pobytu i usiłują wywrzeć presję na organy i instytucje prowadzące postępowania, mobilizując na przykład osoby z wewnątrz. Być może tak było i w tym wypadku. Warto dodać, że cudzoziemcy rzadko skarżą się na warunki panujące w ośrodku. Każdorazowo o umieszczeniu danej osoby w tym miejscu decyduje sąd. Do strzeżonych ośrodków trafiają cudzoziemcy, którzy świadomie naruszyli przepisy prawa. Tworzy to różnicę w stosunku do otwartych ośrodków, gdzie trafiają cudzoziemcy, którzy przekroczyli legalnie granicę na przejściach granicznych i na przykład ubiegają się o ochronę międzynarodową – wyjaśnił ppor. SG P. Zakielarz.

Mają dostęp do wszystkiego

Warto wiedzieć, że okres pozostawania w ośrodku jest ściśle uzależniony od rodzaju prowadzonego postępowania administracyjnego, a także od sytuacji prawno-pobytowej cudzoziemca.

Zostaje on umieszczony w strzeżonym ośrodku wyłącznie w sytuacji, gdy jest to konieczne dla zabezpieczenia przebiegu postępowania. Szczególnie gdy zachodzi ryzyko ucieczki. To środek ostateczny.

– Cudzoziemcy przebywający w naszym ośrodku pozostają pod stałą opieką lekarską, udzielana jest im także, jeśli jest taka potrzeba, pomoc psychologiczna, psychiatryczna czy konsultacje pozostałych specjalizacji medycznych. W ośrodku znajduje się gabinet lekarski. Cudzoziemcy mają możliwość wyboru diety. Ze względu na zalecenia lekarskie, osoby przebywające w placówce dodatkowo mogą korzystać z diety lekkostrawnej lub cukrzycowej. W serwowanych posiłkach wyeliminowane są produkty pochodzenia wieprzowego.

– Mają dostęp do biblioteki, siłowni, wielofunkcyjnego boiska sportowego, sali komputerowej z dostępem do internetu, sali telewizyjnej, pomieszczenia do modlitw, kaplicy oraz wewnętrznej i zewnętrznej palarni. Osoby przebywające w ośrodku mają nieograniczony dostęp do pomocy prawnej oraz swoich pełnomocników. Często korzystają z komunikatorów internetowych, aby skontaktować się ze swoimi rodzinami w kraju pochodzenia – wyliczył ppor. SG P. Zakielarz.
KiB