Domy dziecka pod lupą Najwyższej Izby Kontroli. W trzech czwartych stwierdzono nieprawidłowości

NIK pod lupę wziął 18 domów dziecka na Podkarpaciu oraz jedno starostwo powiatowe, sprawujące nadzór nad taką placówką. Była to tzw. kontrola problemowa, obejmująca m.in. sprawdzenie realizacji wniosków pokontrolnych, jakie sformułowano po przeprowadzonych w całej Polsce kontrolach w 2021 roku. Do 31 grudnia 2020 r. domy dziecka miały się bowiem dostosować do wymogu określającego liczbę dzieci przebywających w placówce maksymalnie na 14. Nad ich przekształceniem czuwać miały prowadzące placówki samorządy. Intencją zmian zapisanych w ustawie było przede wszystkim wprowadzenie małych jednostek, w których warunki życia byłyby zbliżone do tych panujących w domu. W wyniku kontroli z 2021 r. stwierdzono szereg problemów i nieprawidłowości.

Znów nie obyło się bez uchybień

Jak wspomnieliśmy wcześniej, kontrola problemowa przeprowadzona na Podkarpaciu miała się skupić przede wszystkim na tym, czy z należytą starannością zrealizowano zalecenia pokontrolne. Niestety nie obyło się bez uchybień i niedociągnięć. Kontrolowane placówki wprawdzie zapewniały dzieciom właściwe warunki, a zakres realizowanych zadań opiekuńczo-wychowawczych był odpowiedni w stosunku do zdiagnozowanych potrzeb dzieci, jednak okazało się, że część rzeczy wymaga poprawy. Aż w 13 placówkach, czyli prawie w trzech czwartych kontrolowanych, stwierdzono istotne nieprawidłowości. Czego zabrakło? Między innymi rzetelnych diagnoz psychofizycznych (te nie były sporządzane albo robiono to niezgodnie z przepisami), terapii, stałego kontaktu z[paywall] psychologiem i pełnej kontroli nad tym, kto pracuje z dziećmi. Nie uzyskiwano koniecznej informacji o tym, czy są to osoby, które nie są i nigdy nie były pozbawione władzy rodzicielskiej oraz czy nie została im ona zawieszona ani ograniczona.

Inspektorzy NIK wykazali też, że w dwóch placówkach, wbrew zapisom ustawy i bez zgody wojewody podkarpackiego, przebywało więcej niż 14 wychowanków, a w czterech brakowało kontaktu z psychologiem lub był on ograniczony.

Już w trakcie kontroli udało się doprowadzić do usunięcia nieprawidłowości w trzech jednostkach. Wobec pozostałych dziesięciu sformułowano aż 53 wnioski pokontrolne. Te dotyczyły m.in. obowiązku sporządzania pełnych diagnoz psychofizycznych, rzetelnego weryfikowania pracowników, niezwłocznego opracowywania planów pomocy wychowankom po wystawionej diagnozie, uzyskiwania zezwoleń na przekraczanie limitów wychowanków, jak również informowania właściwych organów o niewywiązywaniu się z obowiązków alimentacyjnych.