Fajka 46585 z obozu w Dachau w przemyskim muzeum

Wykonana przez polskiego więźnia obozu w Dachau fajka z hebanu przedstawiająca starotestamentowego Jakuba, datowana na 1863 rok sepiolitowa fajka upamiętniająca Powstanie Styczniowe to tylko niektóre z cennych eksponatów zaprezentowanych na wystawie w Muzeum Dzwonów i Fajek w Przemyślu.

23 bm. w jednej z najwyższych kondygnacji mieszczącego się w Wieży Zegarowej Muzeum Dzwonów i Fajek otwarto ekspozycję „Fajki ze zbiorów Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej”, która została ubogacona o nowe eksponaty pozyskane przez placówkę w latach 2014 - 2017. Właśnie w tym okresie zakupiono 3 cenne kolekcje. Wśród nich – jak podkreśla kurator wystawy Urszula Olbromska – jest kilka szczególnych egzemplarzy. Jeden z nich to wykonana z sepiolitu datowana na[paywall] 1863 roku fajka powstańca styczniowego, którą dla podkreślenia umieszczono na biało-czerwonej wstędze. Na uwagę zasługuje również opatrzona numerem 46585 fajka polskiego więźnia obozu w Dachau, przedstawiająca starotestamentowego Jakuba. Bardzo dekoracyjna, aczkolwiek rzadka na rynku kolekcjonerskim jest również fajka w typie tureckim, sepiolitowa, inkrustowana sztucznymi kamieniami, opleciona mosiężną siatką. Uwagę zwiedzających przykuje także niewielka, francuska fajka portretowa przedstawiająca dramatycznie upozorowaną twarz mężczyzny. Drobiazgowo oddane szczegóły fizjonomii świadczą – zdaniem Olbromskiej – o talencie i doświadczeniu wykonującego ją rzeźbiarza. Wśród pozyskanych eksponatów znajduje się również kolekcja fajek porcelanowych zdobionych motywami myśliwskimi i drewniane fajki myśliwskie i pasterskie, a także fajki wojskowe, w tym ręcznie malowane główki „rezerwistów”.

– Dla przemyślan i miłośników fajki związanych z naszym miastem szczególnie ważne są tzw. „walatówki”, tj. fajki, które powstały w wytwórni Ludwika Walata – przekonuje Olbromska. – Mistrz Walat wykształcił wielu uczniów, późniejszych mistrzów fajkarstwa. Dzięki niemu fajka przemyska stała się sławna w całej Europie – dodaje.

Ludwik Walat (1907-1981) był uczeniem Wincentego Swobody. W 1945 roku otworzył własny zakład przy ulicy Koźmiana 21 w Przemyślu. Pracował wspólnie z trzema, a okresowo nawet z czterema braćmi. Do jego wyjątkowo zdolnych uczniów należą m.in. Ryszard Kulpiński, Ryszard Filar, Stanisław Pstrąg. Oprócz fajek na powiększonej wystawie we Wieży Zegarowej zobaczymy cygarniczki, w których niegdyś palono papierosy. Kilka z nich to cygarniczki portretowe. Jedna przedstawia brodatego mężczyznę w pikielhaubie, druga jest przykładem popularnego w Europie wzoru elegantki w kapeluszu.